Η ερευνητική εργασία της Άννας-Ελευθερίας Ζαχαριάκη διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο σύγχρονος αρχιτεκτονικός και αστικός λόγος συμβάλλει στον μετασχηματισμό του παράκτιου μετώπου της Αττικής σε πεδίο επιθυμίας, κατανάλωσης και αφήγησης. Μέσα από αναφορές στον Rem Koolhaas και το “Metropolis” του Fritz Lang, αναλύεται η νέα αστική συνθήκη του Ελληνικού ως μηχανισμός παραγωγής εμπειριών, ταυτοτήτων και ελεγχόμενων μορφών σύγχρονης κατοίκησης. Τέλος, μέσα από τη σύνδεση αρχιτεκτονικής, οικονομίας, εικόνας και εξουσίας, αναδεικνύεται η ανάγκη επαναδιεκδίκησης του «δικαιώματος στην πόλη» και της δυνατότητας του υποκειμένου να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του αστικού χώρου.
Η ακτογραμμή των νοτίων προαστίων, γνωστή πλέον ως Αθηναϊκή Ριβιέρα, βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο ενός εκτεταμένου φυσιογνωμικού και χωρικού μετασχηματισμού, με αφετηρία το έργο αστικής ανάπλασης του Ελληνικού.
Ένας τόπος που επί δεκαετίες παρέμενε σε κατάσταση αναμονής ως υπολειμματική έκταση του αστικού ιστού, επαναπροσδιορίζεται σήμερα ως «πόλη μέσα στην πόλη», μέσω των μηχανισμών του real estate, της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής κουλτούρας και της οικονομίας της εικόνας.
Στο πλαίσιο αυτό, η αρχιτεκτονική δεν λειτουργεί αποκλειστικά ως διαδικασία παραγωγής κτιρίων, αλλά ως μηχανισμός κατασκευής τρόπων ζωής, κοινωνικών φαντασιώσεων και νέων μορφών υποκειμενικότητας.
Η υπόσχεση μιας ιδανικής ζωής δίπλα στο νερό συγκροτεί ένα ισχυρό αφήγημα αστικής ευδαιμονίας, όπου το μέλλον παρουσιάζεται όχι ως χρονική συνέχεια, αλλά ως εικόνα προς κατανάλωση ήδη από το παρόν. Η πόλη μετατρέπεται σταδιακά σε σκηνοθετημένο περιβάλλον εμπειρίας, στο οποίο η μνημειακότητα επαναπροσδιορίζεται ως εργαλείο branding και ανταγωνιστικότητας.
Η ανάπλαση του Ελληνικού μπορεί να αναγνωστεί μέσα από την έννοια της υπερ-κλίμακας (Bigness) του Rem Koolhaas.
Στο επίπεδο του “XL”, το έργο υπερβαίνει τη λογική του μεμονωμένου αρχιτεκτονικού αντικειμένου και λειτουργεί ως ολοκληρωμένο σύστημα ροών, οικονομικών μηχανισμών, εικόνων και ελεγχόμενων εμπειριών.
Οι ουρανοξύστες και τα νέα τοπόσημα οργανώνονται με όρους μέγιστης ορατότητας, παραπέμποντας σε μια εκθεσιακή λογική όπου η πόλη δεν βιώνεται μόνο ως τόπος κατοίκησης αλλά και ως θέαμα.
Η συνθήκη αυτή συνομιλεί κριτικά με τη δυστοπική αλληγορία του Metropolis του Fritz Lang. Η μητρόπολη παρουσιάζεται ως μηχανισμός οργάνωσης κοινωνικών ρόλων και χωρικών διαχωρισμών, όπου η εικόνα της προόδου συνυπάρχει με αόρατες μορφές πειθαρχίας, ελέγχου και αποκλεισμού. Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η ελευθερία του υποκειμένου δεν καταργείται αλλά επαναπροσδιορίζεται ως επιλογή εντός προκαθορισμένων σεναρίων ζωής.
Ο κάτοικος καλείται λιγότερο να μετασχηματίσει τον χώρο και περισσότερο να καταναλώσει τις δυνατότητές του.
Παράλληλα, η εργασία εξετάζει την ανάδυση ενός νέου αρχιτεκτονικού ιδιώματος, όπου η φουτουριστική αισθητική, η απόλυτη λευκότητα και η τεχνολογική εικόνα του «καλύτερου αύριο» συγκροτούν μια νέα αστική meta-πραγματικότητα.
Σε αυτήν, η πόλη μοιάζει να απομακρύνεται από τη συλλογική εμπειρία και να μετατρέπεται σε ένα πλήρως ελεγχόμενο και εμπορευματοποιημένο περιβάλλον, όπου οι όροι πρόσβασης, χρήσης και κατοίκησης έχουν ήδη προκαθοριστεί.
Τελικά, η εργασία επιχειρεί μια κριτική ανάγνωση της νέας αστικής εικόνας της Αθηναϊκής Ριβιέρας, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο η σύγχρονη πόλη εξακολουθεί να αποτελεί χώρο κοινωνικής συνύπαρξης και συλλογικής ζωής ή αν μετασχηματίζεται σε ένα σκηνοθετημένο περιβάλλον κατανάλωσης εμπειριών και ταυτοτήτων.
Μέσα από τη σύνδεση αρχιτεκτονικής, οικονομίας, εικόνας και εξουσίας, αναδεικνύεται η ανάγκη επαναδιεκδίκησης του «δικαιώματος στην πόλη» και της δυνατότητας του υποκειμένου να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του αστικού χώρου.
Στοιχεία έργου
Τίτλος έργου: Αρχιτεκτονική για Κατανάλωση- Επινοώντας την σύγχρονη Αστική Μυθολογία της Αθηναϊκής Ριβιέρας
Τύπος έργου: Ερευνητική εργασία
Φοιτήτρια: Zαχαριάκη Άννα Ελευθερία
Eπιβλέπων καθηγητής: Τσιαμπάος Κώστας
Πανεπιστημιακό Ίδρυμα: Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο
Έτος παρουσίασης: 2026
Anna-Eleftheria Zachariaki’s research explores how contemporary architectural and urban discourse contributes to the transformation of the Attica coastline into a space of desire, consumption, and narrative. Through references to Rem Koolhaas and Fritz Lang’s “Metropolis,” the new urban condition of Elliniko is analyzed as a mechanism for producing experiences, identities, and controlled forms of contemporary habitation. Finally, by linking architecture, economy, image, and power, the text highlights the need to reclaim the “right to the city” and the individual’s ability to actively participate in shaping urban space.
This research thesis examines how contemporary architectural and urban discourse contributes to the transformation of the Attica coastline into a space of desire, consumption, and narrative.
The coastline of the southern suburbs, now known as the Athenian Riviera, is currently at the center of an extensive physical and spatial transformation, initiated by the urban regeneration project of Elliniko.
A place that for decades remained in a state of limbo as a residual area of the urban fabric is now being redefined as a “city within a city” through the mechanisms of real estate, global architectural culture, and the economy of the image.
In this context, architecture functions not merely as a process of producing buildings, but as a mechanism for constructing ways of life, social imaginaries, and new forms of subjectivity.
The promise of an ideal life by the water constructs a powerful narrative of urban bliss, where the future is presented not as a temporal continuum, but as an image to be consumed already in the present. The city is gradually transformed into a staged environment of experience, in which monumentality is redefined as a tool of branding and competitiveness.
The redevelopment of Elliniko can be understood through Rem Koolhaas’s concept of “Bigness.” At the “XL” level, the project transcends the logic of the individual architectural object and functions as an integrated system of flows, economic mechanisms, images, and curated experiences. Skyscrapers and new landmarks are organized for maximum visibility, evoking an exhibitionist logic where the city is experienced not only as a place to live but also as a spectacle.
This circumstance engages in a critical dialogue with the dystopian allegory of Fritz Lang’s “Metropolis”.
The metropolis is presented as a mechanism for organizing social roles and spatial divisions, where the image of progress coexists with invisible forms of discipline, control, and exclusion. Within this new environment, the subject’s freedom is not abolished but redefined as a choice within predetermined life scenarios.
The inhabitant is called upon less to transform the space and more to consume its possibilities.
At the same time, the work examines the emergence of a new architectural idiom, where futuristic aesthetics, absolute whiteness, and the technological image of a “better tomorrow” constitute a new urban meta-reality.
In this reality, the city appears to be moving away from collective experience and transforming into a fully controlled and commodified environment, where the terms of access, use, and habitation have already been predetermined.
Ultimately, this paper offers a critical analysis of the new urban landscape of the Athenian Riviera, raising the question of whether the contemporary city continues to be a space for social coexistence and collective life, or whether it is transforming into a staged environment for the consumption of experiences and identities.
Through the interconnection of architecture, economy, image, and power, the need to reclaim the “right to the city” and the individual’s ability to actively participate in shaping urban space is highlighted.
Facts & Credits
Project title: Architecture for Consumption – Reinventing the contemporary urban mythologies of the Athenian Riviera
Project type: Research thesis project
Student: Zachariaki Anna Eleftheria
Supervisor professor: Tsiampaos
University: Architecture Department, National Technical University of Athens
Date of presentation: 2026