Συνέντευξη με τη Νατάσσα Παππά, δημιουργό του Desired Landscapes

Η Νατάσσα Παππά είναι γραφίστρια και δημιουργός του Desired Landscapes, ενός διαφορετικού οδηγού στις σύχρονες πόλεις. Διδάσκει graphic design, ενώ έχει συνεργαστεί μεταξύ άλλων με το Δήμο Αθηναίων, το Ιδρυμα Ωνάσση, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, την Coco-mat, και το art-guide und. Athens. Απο το 2013 μέσω του [Street] (Design) [Words], ασχολείται με τον τομέα της αυτοέκδοσης με βασικό άξονα τη σχέση του ατόμου με το σύχρονο αστικό ιστό. Η δουλεία της είναι βραβευμένη και δημοσιευμένη στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μιλήσαμε μαζί της με αφορμή την κυκλοφορία του τρίτου τεύχους του Desired Landscapes. 

 Φωτογραφίες Γιώργος Βιτσαρόπουλος / Συνέντευξη Μαριάννα Τσαπέπα

Ενώ το βασικό σου αντικείμενο θα έλεγε κανείς ότι είναι η γραφιστική, το έργο σου έχει άμεση σχέση με το χώρο της πόλης, τη χαρτογράφηση και την αρχιτεκτονική. Πως και πότε ξεκίνησε αυτή η σχέση;
Ακριβώς. Επέλεξα να προσεγγίζω μια θεματική από διαφορετικές οπτικές αντί να προσεγγίζω ποικίλες θεματικές μόνο μέσα από την εξειδίκευση της γραφιστικής. Μου φάνηκε λιγότερο βαρετό. Αυτό ξεκίνησε το 2010, όπου στις μεταπτυχιακές μου σπουδές στην Ολλανδια ήρθα σε επαφή με μεθοδολογίες από άλλα πεδία όπως η αρχιτεκτονική. Στην πραγματικότητα όμως η γραφιστική (η εικόνα) είναι πάντα η αφετηρία και το φίλτρο μου.

Ολοκληρώνοντας τις σπουδές σου στο εξωτερικό, τι ήταν αυτό που σε “τράβηξε” πίσω στην Αθήνα;
Το 2013 ένιωθα ότι είχε ουσιαστικότερο νόημα να εφαρμόσω τις νέες μου γνώσεις περι placemaking στην Αθήνα, όπου το κέντρο παρέμενε σε εγκατάλειψη. Στην Ολλανδία τότε παρατηρούσα το ίδιο λάθος που θεωρώ συμβαίνει και στην Αθήνα: θέλει ο βορράς να γίνει νότος, και αντίστροφα. Δε γίνεται να σχεδιαστεί ένα Ρόττερνταμ με έντονο το στοιχείο της “πλατείας” όπως γίνεται στις μεσογειακές πόλεις, όπως δε γίνεται και μια πόλη που αγγίζει τους 40°C να πεζοδρομηθεί όπως η Σκανδιναβία. Από την πλευρά της γραφιστικής, παρατηρώ ότι υπερφορτώνουμε την πολή με γραφικά θεωρώντας πως αυτό θα βελτιώσει τη ροή της (βλ. Εμπορικό Τρίγωνο, Μεγάλος Περίπατος), ενώ στην ουσία αυτό που έχει ανάγκη η Αθήνα είναι η αφαίρεση εικόνων (βλ. αφαίρεση διαφημιστικών πινακίδων), για να αναδείξει αυτό που ήδη έχει, αλλά έχει καλυφθεί. Μέσα από μια τέτοια διαδικασία αφαίρεσης προέκυψε και ο οδηγός Εντός Στοάς.

 

Η αγάπη σου για το αθηναϊκό κέντρο είναι εμφανής, μέσα από τη χαρτογράφηση των στοών “Into Stoas” που έχεις δημοσιεύσει, αλλά και τα Athens Walkthrough που πραγματοποιείς. Μπορείς να μας συστήσεις συνοπτικά τα δύο project και να μας εξηγήσεις αν συνδέονται;
Το Εντός Στοάς είναι ένας printed οδηγός πόλης, μια χαρτογράφηση των διαμπερών στοών του Εμπορικού Τριγώνου. Προέκυψε από την περιέργια καταγραφής και ανάλυσης των επιγραφών εξόδων των στοών, λόγω της ιδιαίτερης τυπογραφίας και τοποθέτησής τους. Το Athens Walkthrough ειναι μια περιήγηση βασισμένη σε αυτόν τον οδηγό, όπου μεταφέρω την προφορική ιστορία που έχω συλλέξει κατά τη διάρκεια της έρευνάς, καθώς περιηγούμαστε στο παλιό εμπορικό κομμάτι της πόλης που επιβιώνει ακόμα. Οι συμμετέχοντες ανακαλύπτουν σημεία της πόλης που προηγούμενως πιθανόν να μη χρησιμοποιούσαν τόσο, αλλά και τη σχέση της γραφιστικής με την εμπειρία της πόλης.

 Πόσο καλά μπορεί να γνωρίζει τελικά κάποιος το κέντρο της Αθήνας; Κρύβει ακόμα μυστικά για εσένα;
Η Αθήνα είναι ατελείωτη (και γι’αυτό και επέστρεψα) και τελευταία αλλάζει δραστικά. Τι πιο συναρπαστικός συνδυασμος;! Μια βόλτα από την Ακρόπολη έως την Ομόνοια μέσω της Αιόλου, το επιβεβαιώνει.

 Ιδιαίτερη αγάπη έχει λάβει απο το κοινό το Desired Landscapes, του οποίου είσαι δημιουργός. Μπορείς να μας εξηγήσεις πως δομείται η έκδοση και το περιεχόμενο κάθε τεύχους; Πρόκειται για ένα νέου τύπου “οδηγό” στις σύχρονες πόλεις;
Το Desired Landscapes απλά αναπτύσει την ερευνητική προσέγγισή μου σε νέες πόλεις. Πάλι μέσα από το πρίσμα της γραφιστικής και γενικότερα του visual culture, επισκεπτόμαστε πόλεις ως τουρίστες ή αναζητούμε τους ανθρώπους που θα μας “ξεναγήσουν” σε αυτές και την ιστορία τους. Αυτό καμιά φορά αγγίζει και τα όρια του φαντασιακού. Για παράδειγμα, στο τρίτο τεύχος ο Vincenzo Angileri μας πάει στην Λαμπεντούζα του 2050 όπου συναντά μνημεία της μαύρης εποχής του 2020 όπου το προσφυγικό δεν είχε ακόμα λυθεί. 

Μίλησέ μας για το τρίτο τεύχος που μόλις κυκλοφόρησε. Πώς επιλέχθηκαν τα δημοσιευμένα κείμενα, που εστιάζουν;
Τα κείμενα επιλέγονται βάση των θεματικών τους και της ποιότητας γραφής, αλλά η τελική απόφαση επηρεάζεται από το σύνολο των πόλεων, ώστε να υπάρχουν οι απαιτούμενες αντιθέσεις. Το τρίτο τεύχος προέκυψε αρκετά εξωτικό χωρίς να το επιζητήσω, μιας και ήταν η πρώτη φορά που είπα να δοκιμάσω τη διαδικασία του open call για κάποιες επιλεγμένες στήλες. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνει Βενετία, Λονδίνο, Τόκυο, Σιγκαπούρη και Μεξικό. Aρκετά κείμενα αγγίζουν το ερώτημα της ταυτότητας και της ιστορίας των πόλεων, καθώς αυτές εξελίσσονται.

Πως θα περιέγραφες τη σκηνή των αυτοεκδόσεων στην Ελλάδα σήμερα;
Παρατηρώ μια ποικιλία και από πλευράς περιεχομένου, αλλά και ύφους, και αυτό μου αρέσει πολύ. 

Παράλληλα με τα προσωπικά σου project, διδάσκεις graphic design. Πως βιώνεις αυτή την αλληλεπίδραση; Αλλάζει τη σχέση με το αντικείμενό σου η νέα οπτική που βλέπεις μέσα απο τα μάτια των φοιτητών;
Και αυτό είναι ένα κομμάτι της ίδιας προσέγγισης, μιας και στο Εντός Στοάς και στο Desired Landscapes ερευνώ την ιστορία της γραφιστικής, ειδικά αυτά που δεν έχουν συμπεριληφθεί στα κλασικά βιβλια, όπως η Iστορία Γραφιστικής του Meggs. Για παράδειγμα, στο επόμενο τεύχος αναλύουμε λογότυπα που θα βρεις σε δημόσιους χώρους στο Κουβέιτ. Στη σχολη διδάσκω Ιστορία Γραφιστικής, Σύγχρονα Θέματα Γραφιστικής, αλλά και πρακτικά μαθήματα όπως Τυπογραφία. Στα συγκεκριμένα μαθήματα, είναι ό,τι καλύτερο να έχεις τη νέα γενιά γραφιστών να προσεγγίζουν τη θεματική των εκδόσεων και της πόλης, κάτι αρκετά μακρυνό για τη “γενιά της οθόνης”. Μέσα από συζητήσεις και πειραματισμούς ανακαλύπτουμε μαζί πιθανές νέες εφαρμογές της γραφιστικής. 

Ποια είναι η γνώμη σου για τη σκηνή του graphic design στην Ελλάδα; Είναι η ελληνική “γραφή” αναγνωρίσιμη;
Το θέμα της ελληνικής (και οποιασδήποτε) γραφής είναι πολυδιάστατο και αρκετοί από εμάς το έχουν αναζητήσει μέσα από ερευνητικά έργα. Δε θα έλεγα ότι είναι αναγνωρίσιμη σήμερα, αλλά αυτό συνήθως έρχεται και με το πέρασμα του χρόνου και με το πώς αντιλαμβανόμαστε την ελληνικότητα σε κάθε περίοδο. Περισσότερο αναγνωρίζω σχεδιαστικές τάσεις, που φυσικά ακολουθούν τις παγκόσμιες.

Ποια design έντυπα απο το εξωτερικό ή την Ελλάδα παρακολουθείς;
Αυτό που σταθερά με ευχαριστεί να διαβάζω από το ξεκίνημά του είναι το, πλέον αγαπημένο όλων, Apartamento. Πέρα από αυτό εναλλάσω τους τίτλους, παρακολουθώντας την ανεξάρτητη σκηνή παγκοσμιώς. Επίσης αγαπημένα, και κάπως πιο mainstream, είναι το Gourmand και το Tank.

Ποια είναι τα σχέδια σου για το μέλλον; Τι project να περιμένουμε;
Ο Covid-19 έχει βάλει κάπως ένα φρένο στη φαντασία μου, ειδικά στο κομμάτι των custom ξεναγήσεων σε πόλεις στο εξωτερικό, όπως το Desired Bloomsbury  που έγινε πέρσι στο Λονδίνο. Αυτή την περίοδο ετοιμάζω το επόμενο τεύχος του Desired Landscapes, συλλέγω υλικό για τα επόμενα newsletters “Reading Cities Archives”, σχεδιάζω ένα αρχιτεκτονικό βιβλίο, αλλά και μια πρόταση για ένα νέο θεωρητικό μάθημα. Ταυτόχρονα ήταν μια καλή ευκαιρία για απολογισμό, κι έτσι ανανεώνουμε το website του Desired Landscapes που πλέον θα συγκεντρώνει όλα τα προϊόντα μας, ακόμα και τις limited σειρές, όπως τα φανταστικά linocuts  που σχεδίασε ο Χρήστος Κοτσίνης ειδικά για το launch του τρίτου τεύχους.


RELATED ARTICLES