Τα ψηφιακά μέσα εντάσσονται στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και τελειοποιούν πρωτότυπες γεωμετρίες για τα κτίρια του μέλλοντος. Η διαχρονικότητα και η προσαρμογή στις ενδεχόμενες αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων λαμβάνονται υπόψη στο σχεδιασμό. Αδιαπραγμάτευτο ζητούμενο παραμένουν τα θετικά συναισθήματα και η ευεξία των χρηστών του χώρου. Αυτή η φιλοσοφία συμπυκνώνει την αρχιτεκτονική προσέγγιση της Κατερίνας Καραγιάννη και της Μαρίνας Καραμαλή του γραφείου ΚΚΜΚ Architects.

-text by Danai Makri

Συναισθήματα μέσα από τις μορφές

Η Μαρίνα Καραμαλή και η Κατερίνα Καραγιάννη είναι νέες αρχιτέκτονες που δημιουργούν μια γλυπτική αρχιτεκτονική που επαυξάνει την φυσική εμπειρία.

Τα έργα τους αντανακλούν την εμπειρία των σπουδών τους σε διεθνή περιβάλλοντα, τον συγκερασμό των δυνατοτήτων του ψηφιακού κόσμου με τις κλασικές αξίες της ανθρωποκεντρικής αρχιτεκτονικής, την αντίληψη αλλά και την ανταπόκριση σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτατα και απρόβλεπτα. Πριν από 5 χρόνια ξεκίνησαν το αρχιτεκτονικό γραφείο ΚΚΜΚ Architects, συνδυάζοντας τα κοινά στοιχεία τους, όπως το digital background τις ακαδημαϊκές σπουδές, το κοινό όραμα για το αρχιτεκτονικό αποτέλεσμα κάθε έργου, την αφοσίωση και συνέπεια που δίνουν σε προσωπικό επίπεδο για τις μελέτες τους. Η κοινή τους αντίληψη για την αρχιτεκτονική τις οδήγησε στο να ιδρύσουν το γραφείο ΚΚΜΚ Architects και να θέσουν τους δικούς τους στόχους στην σύγχρονη αρχιτεκτονική σκηνή.

MYRA APARTMENTS, HELLINIKON_© KKMK ARCHITECTS

«Στην εποχή μας τα ψηφιακά μέσα κυριαρχούν στον αρχιτεκτονικό κόσμο» Μαρίνα Καραμαλή

«Αυτό συμβαίνει ήδη από την περίοδο των σπουδών μας και της διαμόρφωσής μας ως αρχιτέκτονες. Η τεχνολογία αντικατέστησε πολλά κεφάλαια στην διαδικασία της μελέτης με κύριο τον τρόπο σχεδιασμού. Σχεδιάζουμε μέσω προγραμμάτων που μας δίνουν φοβερές δυνατότητες στο να εξελίσσουμε τις γεωμετρίες μας. Έχουμε επίσης μεγάλη εμπειρία στο να μεταφέρουμε το σχέδιο από τον ψηφιακό κόσμο στον υλικό μέσα από τεχνολογίες αιχμής. Στο γραφείο μας χρησιμοποιούμε αυτές τις δυνατότητες με γνώμονα πάντα την τελική εμπειρία του χρήστη στο χώρο. Και οι εμπειρίες αυτές πέρα από την ικανοποίηση των αναγκών, έχουν να κάνουν με τα συναισθήματα, την ευεξία, και την ποιότητα ζωής συνολικά. Εκεί είναι που ως συνθέτες έχουμε να παντρέψουμε το γνώριμο, το ‘παραδοσιακό’ με το καινούριο και καινοτόμο», λέει η Μαρίνα Καραμαλή.

SUMMER HOUSE AT SPETSES ISLAND_© KKMK ARCHITECTS
SUMMER HOUSE AT SPETSES ISLAND _© KKMK ARCHITECTS

«Η αρχιτεκτονική είναι μια επιστήμη που τη κατακτάς βιωματικά» Κατερίνα Καραγιάννη

«Είναι παρούσα σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας και ο μόνος τρόπος να την κάνεις δική σου είναι μέσα από την εμπειρία και την παρατήρηση. Σπούδασα στην Αθήνα, στο ΕΜΠ, που κατά τη γνώμη μου είναι μια από τις πολύ δυνατές σχολές για δυο κυρίως λόγους. Ο ένας είναι ότι υπάρχει πολύ υψηλό επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού και o δεύτερος είναι η Αθήνα ως πόλη. Μια αμφιλεγόμενη και αμφιταλαντευόμενη πρωτεύουσα με άπειρες κοινωνικές και πολιτισμικές ζυμώσεις», συμπληρώνει η Κατερίνα Καραγιάννη.

Αποφοιτώντας από το Μετσόβιο, συνέχισε τις σπουδές της στη Βαρκελώνη, στο IAAC. Η Βαρκελώνη είναι μια πόλη που έχει να δώσει πολλά σε ένα αρχιτέκτονα καθώς είναι ένα ζωντανό παράδειγμα της αστικής μεταρρύθμισης. Εκεί συναναστράφηκε με μερικά από τα πιο μεγάλα ονόματα της αρχιτεκτονικής όπως ο Bjarke Ingels, o Michel Rojkind και ο Neil Denari. Ασχολήθηκε σε ερευνητικό επίπεδο με το selfsufficiency των κτηρίων αλλά και τον digital σχεδιασμό και digital fabrication, που ουσιαστικά το εφήρμοσε και στην πρακτική της αρχιτεκτονικής. Οι σπουδές της δημιούργησαν μια δυνατή βάση, ενώ επιπλέον η παρατήρηση και η εμπειρία έχτισαν αυτό που είναι σήμερα.

Για την Μαρίνα Καραμαλή, οι σπουδές στην αρχιτεκτονική ήταν περισσότερο μια διαμόρφωση τρόπου σκέψης και στάσης ζωής παρά τεχνική γνώση.

Έζησε στο Λονδίνο για 6 χρόνια. Οι βασικές της σπουδές αρχιτεκτονικής ήταν στο UCL και πραγματοποίησε το μεταπτυχιακό της στο Westminster University όπου αποφοίτησε με έπαινο στο πρόγραμμα Architecture and Digital Media. Παράλληλα παρακολούθησε σπουδές κινηματογράφου στο Central Saint Martins. Ήταν μια ακμάζουσα περίοδος και το Λονδίνο πρωτοστατούσε σε ότι αφορούσε την τέχνη, την πρωτοπορία, και η σύμμειξη πολιτισμών και ιδεών συνέβαινε παντού. Ανάμεσα στους συμφοιτητές, στους καθηγητές στα δρόμενα της πόλης, στον δρόμο, στα εστιατόρια.

« Το Λονδίνο είναι μια τεράστια πόλη, με σκληρό ανταγωνισμό, με τις δυσκολίες της σε απλά καθημερινά θέματα. Όμως προσέφερε ένα απέραντο πέπλο προς εξερεύνηση. Η πόλη σε παρασύρει να πορευτείς με τον ρυθμό της. Να ξεπεράσεις τα γνώριμα, να κατακτήσεις νέες δεξιότητες. Στην αρχιτεκτονική σχολή πας για να προτείνεις νέες ιδέες, να βρεις τρόπους σύνθεσης, παρουσίασης και επικοινωνίας μέσα από την μελέτη σου. Δεν στα διδάσκει αυτά κάποιος σε ένα μάθημα. Σε προκαλούν να προσπαθήσεις να φτάσεις όσο πιο μακριά μπορείς. Συνδύασα τον κινηματογράφο με τον προγραμματισμό. Εξερεύνησα τη μεταφορά από τη ζωγραφική στη γλυπτική και από την εικόνα στη διάδραση. Όλα αυτά είναι η αρχιτεκτονική», διευκρινίζει η Μαρίνα Καραμαλή. Τα χιλιάδες ερεθίσματα, στην πόλη που αποκαλεί «ανοιχτή βιβλιοθήκη», περιελάμβαναν μεταξύ άλλων διαλέξεις, επικοινωνία και συνεργασία από προσωπικότητες της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής σκηνής όπως η Zaha Hadid και ο Norman Foster.

«Θεωρώ πως αυτό που με καθορίζει σήμερα σαν επαγγελματία είναι ότι συνεχίζω να αντιλαμβάνομαι την αρχιτεκτονική ως ‘hobby’ με την ελευθερία και δημιουργικότητα που αυτό μπορεί να έχει. Όμως το αντιμετωπίζω με απεριόριστη σοβαρότητα και συνέπεια», καταλήγει η Μαρίνα Καραμαλή.

VILLA KOKNIS, LAGONISI _© KKMK ARCHITECTS
VILLA KOKNIS, LAGONISI _© KKMK ARCHITECTS

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΑΠΟΛΑΥΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ

Η έρευνα των KKMK Architects, βασίζεται στη σύνθεση και διαχείριση σύγχρονων γεωμετριών. Συνδυάζει στοιχεία φουτουρισμού, μοντερνισμού ή παραδοσιακών μορφών αναλόγως τo εκάστοτε project. Εστιάζει στο περιβάλλον και την ιδιότητα του κάθε έργου ξεχωριστά με σκοπό να δημιουργηθούν χώροι για σύγχρονη κατοίκιση. Η παράδοση επαναπροσδιορίζεται.

WATERVILLA AT MILOS ISLAND _© KKMK ARCHITECTS
WATERVILLA AT MILOS ISLAND _© KKMK ARCHITECTS

Μέσω αυτής της διαδικασίας, τα έργα αντιμετωπίζονται δημιουργικά, με μια αίσθηση ελευθερίας και φρέσκιας ματιάς. Δύο παραδείγματα καθόλου τυχαία: μια σύγχρονη κατοικία στο Παλαιό Ψυχικό και ένα boutique ξενοδοχείο στη Μήλο.

Το ξενοδοχείο White Pebble Suites βρίσκεται στα Πολώνια της Μήλου και υπόκειται σε όλους τους πολεοδομικούς περιορισμούς που αφορούν παραδοσιακούς οικισμούς. Μέλημα των αρχιτεκτόνων ήταν να αξιοποιήσουν στο μέγιστο τους εκμεταλλεύσιμους χώρους, δημιουργώντας μία ιστορία για τον επισκέπτη που ξεδιπλώνεται με συνέπεια και αρμονία.

«Πως θα μείνουμε πιστές στο παραδοσιακό πρότυπο, εντάσσοντας στο έργο σύγχρονη γεωμετρία; Αυτό ήταν το αντικείμενο της έρευνας για το ξενοδοχείο στη Μήλο. Σχεδιάσαμε ψηφιακά τις χαράξεις, με πολύ μεγάλη ακρίβεια και με τη συνεργασία τοπογράφου. Έπειτα μεταφέραμε τη γεωμετρία του κελύφους του κτηρίου στους εσωτερικούς χώρους. Για εμάς, είναι αναγκαίο να αντιμετωπίζουμε τους εσωτερικούς χώρους με συνέπεια ως προς τον χαρακτήρα της εξωτερικής μορφής. Το interior design δεν είναι διακόσμηση στα έργα μας. Έχει χωρική υπόσταση και η αρχιτεκτονική του προσδιορίζει τα γεγονότα τα οποία θα υπάρξουν μέσα σε αυτό.», επεξηγεί η Μαρίνα Καραμαλή.

WHITE PEBBLE SUITES, MILOS ISLAND_© VAGGELIS PATERAKIS
WHITE PEBBLE SUITES, MILOS ISLAND_© VAGGELIS PATERAKIS

Η κατοικία στο Παλαιό Ψυχικό ερευνά το ζήτημα της όψης και της ζωής στο εσωτερικό του σπιτιού. Το έργο ήταν μια ανακατασκευή και επέκταση μιας υπάρχουσας μεταπολεμικής κατοικίας. Ο στόχος ήταν η μετατροπή της σε μια σύγχρονη κατοικία που προσδιορίζεται και προσδιορίζει την γειτονιά, δημιουργεί ένα φίλτρο που κρατάει προστατευμένη την οικογενειακή ζωής αλλά ταυτόχρονα συνδιαλέγεται με τον επισκέπτη.

K45 RESIDENCE, P. PSYCHIKO _© BILLY ZOUPAS
K45 RESIDENCE, P. PSYCHIKO _© BILLY ZOUPAS

Η όψη του δρόμου σχεδιάστηκε με μεγάλα πρίσματα που καδράρουν τα παράθυρα, χωρίς μπαλκόνια, δημιουργώντας μια μεμβράνη που αφήνει συγκεκριμένες θεάσεις από και προς το εσωτερικό. Ταυτόχρονα το φως πέφτει πάνω στις κεκλιμένες επιφάνειες με διαφορετικό τρόπο δίνοντας ένα γλυπτικό παλμό προς τη γειτονιά.

K45 RESIDENCE, P. PSYCHIKO_© BILLY ZOUPAS
K45 RESIDENCE, P. PSYCHIKO _© BILLY ZOUPAS

Αυτή η διαδικασία για το γραφείο ΚΚΜΚ Architects πρέπει να έχει ένα θετικό αποτέλεσμα. Ωραίο είναι αυτό που το αντιλαμβάνονται όλοι με τρόπο που τους κάνει να νιώθουν όμορφα. Ωστόσο, κάθε έργο έχει έντονη τοπική ταυτότητα. Είναι “παγκόσμιο” ως προς το συναίσθημα που προκαλεί στους χρήστες, αλλά όχι πάντα και με τη μορφή του, η οποία μπορεί να έχει τοπικά χαρακτηριστικά.

«ΚΑΘΕΤΕΣ ΒΙΛΕΣ» Ή Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΚΑΤΟΙΚΟΥΜΕ ΞΑΝΑ

Οι KKMK Architects ως νέο γραφείο στην Ελληνική σκηνή, έρχονται για να προσδιορίσουν τα κτήρια που θα στεγάσουν νέα μοτίβα και συνθήκες διαβίωσης. « Ο τρόπος που ζούμε και κατ’ επέκταση που κατοικούμε τα κτίρια έχει αλλάξει και θα συνεχίζει να αλλάζει», λέει η Κατερίνα Καραγιάννη.

NOEMIA APARTMENTS, VOULA_© KKMK ARCHITECTS

Η αλλαγή είναι διαρκής και την βλέπουμε να αγγίζει μεταμορφωτικά την κατοίκηση και φυσικά τον χώρο. Ας σκεφτούμε τη νέα highend πολυκατοικία. Δεν σας θυμίζει κάθετα τοποθετημένες βίλες;», συνεχίζει.

Στην ουσία, οι KKMK Architects εξηγούν ότι η συνεχής ανάγκη για άνεση και εξατομίκευση έχει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των νέων κτηρίων, ενώ ο διαθέσιμος χώρος αρχίζει να εκλείπει, τουλάχιστον μέσα στον αστικό ιστό.

Έτσι γεννήθηκε η τυπολογία της νέας πολυτελούς πολυκατοικίας, η οποία δομείται με αντίθετες αρχές από την πολυκατοικία που γνωρίζουμε: Τα διαμερίσματα δεν είναι τυπικά στην διαρρύθμιση ή στη διάταξή τους. Απαραίτητο χαρακτηριστικό η ιδιωτικότητα που προσφέρουν. Εντάσσονται ιδιωτικοί κήποι και πισίνες. Η κατανομή των τετραγωνικών ακολουθεί τους κανόνες της αγοράς. Με αυτό τον τρόπο, τα νέα κτήρια που προκύπτουν μπορεί να έχουν τα μεγαλύτερα διαμερίσματα στον τελευταίο όροφο και μικρή δόμηση στο ισόγειο. Ή μια μεζονέτα στο ισόγειο με μεγάλο κήπο και πισίνα, αυτονομία εισόδου κλπ που να παραπέμπει σε μονοκατοικία και στους υπόλοιπους ορόφους μικρότερα διαμερίσματα. Οι νέοι αυτοί παράμετροι οδηγούν σε κτηριακές τυπολογίες που διαφοροποιούνται από τα μέχρι πρότινος δεδομένα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρχιτέκτονες καλούνται να προτείνουν νέους κανόνες ομοιομορφίας, λειτουργικότητας και τον διαχωρισμό μεταξύ κοινοτικού και ιδιωτικού.

FOGLIA RESIDENTIAL BUILDING, KIFISSIA_© KKMK ARCHITECTS
CONDOR APARTMENTS, VOULA_© KKMK ARCHITECTS

«Ο τρόπος που κατοικούμε έχει πολλές πτυχές, περισσότερο ή λιγότερο περίπλοκες, καθιερωμένες ή υπό δοκιμή. Για παράδειγμα, η πρόσοψη ενός κτιρίου και η επιρροή που ασκεί στη γειτονιά είναι μία προφανής πτυχή. Για εμάς είναι τέχνη. Τέχνη ως προς το εσωτερικό που αφορά την διαβίωση του κατοίκου και τέχνη εξωτερικά, προς τον δημόσιο χώρο, προσβάσιμη από όλους και που αφορά την πόλη σαν σύνολο», καταλήγουν η Κατερίνα και η Μαρίνα.

OGEE PRIVATE RESIDENCE_© KKMK ARCHITECTS

ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΔΙΕΘΝΗ

Η ελκυστικότητα της Ελλάδας ως επενδυτικός και τουριστικός προορισμός, έχει οδηγήσει σε μία άνθιση της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Τα ελληνικά αρχιτεκτονικά γραφεία έχουν διεθνή αναγνωσιμότητα. Τον τελευταίο καιρό υπάρχει έντονο ενδιαφέρον από ένα international κοινό για την Ελληνική αρχιτεκτονική. Αυτή, προς το παρών την αντιλαμβάνονται μέσω των παραδοσιακών στοιχείων όπως το πολύ χαρακτηριστικό Κυκλαδίτικο τοπίο και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του Αιγαίου. Όσο ο τόπος μας γίνεται γνωστός τόσο και η αρχιτεκτονική μας είναι επιθυμητή.

DESA ALAM HOTEL COMPLEX, INDONESIA_© KKMK ARCHITECTS
DESA ALAM HOTEL COMPLEX, INDONESIA_© KKMK ARCHITECTS

Με αισιόδοξο τόνο το γραφείο επισημαίνει ως απροσδόκητα και ευχάριστο γεγονός το ενδιαφέρον από επενδυτές με έργα σε όλο τον κόσμο για συνεργασία σε έργα τους στο εξωτερικό. «Είναι συναρπαστικό να σου λένε πως θέλουν να φτιάξουν ένα ξενοδοχείο στην Ινδονησία και επιθυμούν να φέρουν μια αισθητική από την Σαντορίνη. Ή ένα εστιατόριο στην Αυστραλία που ο ιδιοκτήτης ήθελε να δημιουργήσει ένα χώρο που να παραπέμπει στην κουλτούρα του ελληνικού beach bar. Και στις δύο περιπτώσεις οι πελάτες είχαν επισκεφτεί την χώρα μας, είχαν εντυπωσιαστεί από το service και το σκηνικό που παρέχουμε. Απευθυνθήκανε σε εμάς καθώς είδαν έργα μας online και στην περίπτωση του Atmos Restaurant την Αυστραλία προχωρήσαμε και στην κατασκευή της επίπλωσης και πλαισίωσης του χώρου εδώ, τα οποία τα στείλαμε με container στην Αυστραλία. Ήταν πολύ όμορφη εμπειρία. Σαν να σχεδιάζουμε ένα πακέτο του ΙΚΕΑ με οδηγίες συναρμολόγησης από εμάς. Λόγω covid μπορέσαμε να επισκεφτούμε τον χώρο μόνο μία φορά. Η όλη συνεργασία, καθοδήγηση και συντονισμός από εκεί και πέρα έγινε online», λένε η Μαρίνα και η Κατερίνα.

«Είναι μια μοναδική στιγμή να δημιουργήσουμε ένα ελληνικό προϊόν και μια design ταυτότητα στην διεθνή αγορά. Από την μορφολογία του κτηρίου αλλά και σε επίπεδο επίπλου, αντικειμένου κλπ η ελληνική κουλτούρα έχει πολύ πλούσια βιβλιοθήκη και στοιχεία που εύκολα μπορούν να βγουν στην διεθνή αγορά με μια έντονη ταυτότητα», ολοκληρώνουν.

ATMOS RESTAURANT, SHOAL BAY, AUSTRALIA_© KKMK ARCHITECTS

RELATED ARTICLES

ΕΣΩ 2024 // DOWN TO EARTH // Archisearch Lifetime Achievement Awards_Ελένη Βερναδάκη | Συνέντευξη με την συγγραφέα της μονογραφίας της Ευγενία Αλεξάκη: "Η αφή είναι κρίσιμης σημασίας για την πρόσληψη των έργων της, προσφέροντας έναν ιδιαίτερο υλικό, απτικό αισθησιασμό."