Στα πλαίσια της ΕΣΩ 2026, με κεντρική θεματική «Διαπραγμάτευση, όχι Συμβιβασμός. Ο Σχεδιασμός ως Διάλογος ανάμεσα στη Γη, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο», πραγματοποιήθηκε και η έβδομη απονομή των βραβείων Archisearch Lifetime Achievement Awards τα οποία τιμούν σημαντικές προσωπικότητες της εγχώριας σκηνής για τη συνολική συνεισφορά τους στην ελληνική αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική θεωρία και πρακτική. Στη φετινή διοργάνωση βραβεύτηκαν ο αρχιτέκτονας και ακαδημαϊκός Ανδρέας Κούρκουλας, ο αντισυμβατικός μηχανικός και εφευρέτης Δημήτρης Κορρές και η Λήδα Παπακωνσταντίνου, μια από τις πιο σημαντικές και ρηξικέλευθες καλλιτέχνιδες της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Ο Παναγιώτης Πάγκαλος, αφού αναφέρθηκε στη ζωή, τη δημιουργική πορεία και το έργο των βραβευμένων, τους προσκάλεσε να ανέβουν στη σκηνή της Αίθουσα Τριάντη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Τα Βραβεία Συνολικής Προσφοράς Archisearch έχουν απονεμηθεί, από το 2019 μέχρι σήμερα, σε πλήθος εξεχουσών εγχώριων προσωπικοτήτων, στα πεδία της αρχιτεκτονικής και της τέχνης, μεταξύ των οποίων οι Γιάννης Τσεκλένης, Θεοδόσης Τάσιος, Κωνσταντίνος Δεκαβάλλας, Νέλλα Γκόλαντα, Σέβα Καρακώστα, Δημήτρης Φιλιππίδης, Δημήτρης Αντωνακάκης, Ρένα Παπασπύρου, Τάσος Μπίρης, Μανόλης Κορρές, Ελένη Βερναδάκη, Ντίνα Βαίου, Μάνος Περράκης κ.α.
Διαβάστε περισσότερα για την ημερίδα ΕΣΩ 2026: ‘Διαπραγμάτευση, όχι Συμβιβασμός’, εδώ!
Ο επί χρόνια απονεμητής του θεσμού, αρχιτέκτονας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Παναγιώτης Πάγκαλος, γράφει για τους φετινούς 3 σημαντικούς βραβευθέντες.
για τον Δημήτρη Κορρέ
Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Ωστόσο, ο τίτλος του αρχιτέκτονα δεν αρκεί για να περιγράψει το εύρος της δουλειάς του. Θα μπορούσε κανείς να τον ονομάσει «πολυτέκτονα» ή Homo Universalis, αφού πρόκειται για έναν σύγχρονο Leonardo da Vinci, έναν άνθρωπο που κινείται με την ίδια άνεση ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, τη γλυπτική, τη μηχανολογία, τη στατική, τις μεταλλικές κατασκευές, την επιπλοποιία, τις πολυεστερικές εφαρμογές, τις μηχανουργικές εργασίες και την τυπογραφία. Από τα μαθητικά του χρόνια εργάστηκε σε πολλούς επαγγελματικούς τομείς, αποκτώντας εκείνη τη σπάνια γνώση και εμπειρία που δεν συναντούμε μόνο στα βιβλία.
Η πορεία του συνδέθηκε με μεγάλα δημόσια και τεχνικά έργα: το Ολυμπιακό Στάδιο, την Αττική και την Εγνατία Οδό, το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», έργα στη Μέση Ανατολή και την Κίνα. Ως τεχνικός σύμβουλος συνεργάστηκε με τον Δημήτρη Παπαϊωάννου στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004.
Ως μηχανικός εντυπωσίασε με τις μετακινήσεις κτιρίων και μνημείων: βυζαντινοί ναοί, τζαμιά, αρχαιότητες και φορτία χιλιάδων τόνων μετακινήθηκαν χάρη σε μια σκέψη που βλέπει το αδύνατο ως προσωρινή συνθήκη.
Η δημιουργικότητά του έχει κάτι το εκρηκτικό. Όλοι έχουμε ιδέες· η διαφορά είναι ότι εκείνος βρίσκει τον τρόπο να τις κάνει πραγματικότητα. Γι’ αυτό και άνθρωποι κάθε είδους, από κάθε γωνιά του πλανήτη, απευθύνονται σε αυτόν: μηχανικοί, καλλιτέχνες, τεχνίτες, ακόμη και ένας καλλιεργητής αγκινάρας που αναρωτιέται γιατί οι ρόδες των αεροσκαφών δεν αρχίζουν να περιστρέφονται πριν από την προσγείωση ώστε να μειωθεί η ολίσθηση και η τριβή, και συνεπώς η προσγείωση να γίνει πιο ομαλή.
Και πράγματι, σε κάτι τέτοιες ερωτήσεις φαίνεται η μαγεία του μυαλού του: τίποτε δεν είναι πολύ μικρό για να το πάρει στα σοβαρά και τίποτε δεν είναι πολύ μεγάλο για να το αμφισβητήσει.
Υπήρξε πρωτοπόρος της ελεύθερης αναρρίχησης στην Ελλάδα. Άνοιξε διαδρομές που στην εποχή τους έμοιαζαν εξωπραγματικές, σκαρφάλωσε πλάκες που κανείς δεν κοιτούσε, και ενσάρκωσε αυτή τη σχέση σώματος, εδάφους και κινδύνου στο πρωτότυπο αυτοκίνητο που σχεδίασε και κατασκεύασε σε διάφορες εκδόσεις: ένα όχημα υψηλών επιδόσεων, ικανό να συνομιλεί με την άσφαλτο, το χώμα αλλά και τον βράχο. Έτσι, το σώμα του αναρριχητή έγινε πλαίσιο, ανάρτηση και τροχός, και η εμπειρία της πέτρας μεταφράστηκε σε γεωμετρία, ροπή και κράτημα.
Σχεδίασε και τύπωσε διάσημες αφίσες, όταν η επεξεργασία της εικόνας ήταν ακόμη χειροποίητη υπόθεση. Λάτρης του καλού σινεμά, εξωστρεφής, φιλικός και ταυτόχρονα γοητευτικός, με μια ευγενή άρνηση να υπακούσει στα στερεότυπα, όπως εκείνο το μη καθαρόαιμο αρσενικό αδέσποτο που η Λαίδη ερωτεύεται στο ρομαντικό μιούζικαλ Η Λαίδη και ο Αλήτης. Και κρατά πάντα αυτή την κινηματογραφική σχέση με τη ζωή: δημιουργεί σκηνές απρόβλεπτες, τα βάζει με τις αντίξοες συνθήκες, τους κακούς υπολογισμούς και τα γεγονότα που πολλές φορές χτυπούν απανωτά.
Ο ίδιος επιμένει ότι η τύχη είναι κολοσσιαίος παράγων και ότι ο εγωισμός είναι ο χειρότερος σύμβουλος του ανθρώπου. Όμως, η δική του τύχη τροφοδοτήθηκε με πείσμα, ευφυΐα, ρίσκο, χιούμορ και αστείρευτη εργασία.
Ένας καλλιτέχνης μηχανικός, που όταν οι άλλοι βλέπουν αδιέξοδο, εκείνος επινοεί τον μηχανισμό απόδρασης.
για τον Ανδρέα Κούρκουλα
Η αγάπη για τις καλές τέχνες και η περιέργεια για τις δυνατότητες της μορφής θα τον οδηγήσουν στο Πολυτεχνείο για να σπουδάσει την αρχιτεκτονική, δίχως τότε να γνωρίζει ακριβώς τι είναι.
Η επίγνωση της αβεβαιότητας ήταν το πρώτο βήμα για ένα μακρύ ταξίδι χωρίς προκαταλήψεις.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών του θα ενεργοποιηθεί έντονα πολιτικά, σε μια εποχή όπου ο δημόσιος χώρος δεν ήταν αφηρημένη έννοια, αλλά τόπος σύγκρουσης, διεκδίκησης και προσωπικού κινδύνου. Οι συναντήσεις του με τους εκπροσώπους της δημόσιας τάξης θα είναι συχνές και, θα λέγαμε, όχι ακαδημαϊκού χαρακτήρα.
Αργότερα θα φύγει με τη σύντροφό του τη Μαρία για το Λονδίνο, με δική της προτροπή, αλλά χωρίς συγκεκριμένο πλάνο, αφήνοντας πίσω του την Αθήνα των ιδεολογικών αγώνων και τα κλεμμένα βιβλία που του έστελνε από το Παρίσι ο Κωστής Παπαγιώργης. Εκεί θα ακολουθήσει μεταπτυχιακές σπουδές στην Architectural Association και στη συνέχεια θα εμποτίσει τους προβληματισμούς του με τα ζητήματα της μητροπολιτικής κλίμακας κοντά στον Ηλία Ζέγγελη και τον Rem Koolhas στο Office for Metropolitan Architecture.
Το 1986 θα υποστηρίξει στη Bartlett School of Architecture τη διδακτορική διατριβή του, με θέμα την επίδραση της γλωσσολογίας στην αρχιτεκτονική θεωρία και κριτική μετά τον Μοντερνισμό, μια διερεύνηση των μηχανισμών μετάβασης από τη γραφή στη μορφή, αλλά και του ερωτήματος «τι είδους χωρική γραφή αποτελεί η ίδια η μορφή».
Θα επιστρέψει στην Ελλάδα πλουσιότερος διανοητικά, αλλά και οικογενειακά, αφού με τη Μαρία είχαν ήδη αποκτήσει τον Νικόλα και την Κατερίνα. Στο πρώτο τους γραφείο στην Πλάκα θα ανθίσει μια σπάνια ισορροπία του ζεύγους: από τη μία, η δύναμη του σεναρίου, της αφήγησης, της αρχιτεκτονικής ως θεωρητικής ανίχνευσης και από την άλλη, η εγκράτεια της ορθολογικότητας, η αρχέγονη σκέψη, η επίμονη πειθαρχία, ο υλικός χώρος.
Θα επιστρέψει και στο Μετσόβιο, όχι πια ως επαναστάτης φοιτητής, αλλά ως αντισυμβατικός δάσκαλος, για να διδάξει τι είναι η αρχιτεκτονική πέρα από τα κυρίαρχα συνθετικά μοντέλα και τις αποστειρωμένες αναγνώσεις της πόλης. Το εξασκημένο βλέμμα του θα ανατρέψει τους τρόπους που διαβάζουμε τον χώρο, γιατί ήξερε πλέον να πολλαπλασιάζει την ορατότητά του μέσα από τα βλέμματα των άλλων. Η λιτότητα του λόγου του θα τον βοηθήσει να ακούει καλά και να συντονίζεται με τον συνομιλητή του, είτε επρόκειτο για τον Aldo Rossi -στις κουβέντες τους στα στενά της Αθήνας- είτε για τους φοιτητές του στα σχεδιαστήρια της Σχολής.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η οπτική του για την αντιπαροχή, όπου σε αντίθεση με τις τετριμμένες καταδίκες αυτού του συστήματος, ο ίδιος θα το προσδιορίσει ως μια ελληνική καινοτομία μεταπολεμικής ανάπτυξης και κοινωνικής νοημοσύνης.
Ανάλογες επισημάνσεις θα διατυπώσει και για τον Πικιώνη, εντοπίζοντας στο έργο του μια ακραία πρόθεση εκ-Μοντερνισμού μέσω της σχεδόν αυτούσιας πρόσληψης και ενσωμάτωσης του ιαπωνικού αρχιτεκτονικού λεξιλογίου στην ελληνική πραγματικότητα.
Ωστόσο, δεν διαθέτει μόνο το οξύ βλέμμα. Το ισχυρότερο όπλο του εξακολουθεί να είναι η ίδια αβεβαιότητα που τροφοδότησε τη νεότητά του με τη γοητεία του «αχαρτογράφητου» και του «αινιγματικού». Διότι, η γνώση εδράζεται σε βεβαιότητες, αλλά καλλιεργείται και αναπτύσσεται με αμφιβολίες.
για την Λήδα Παπακωνσταντίνου
Υπάρχουν καλλιτέχνες που δεν επιλέγουν την τέχνη όπως επιλέγει κανείς ένα επάγγελμα. Δεν τη διαλέγουν από έναν κατάλογο δυνατοτήτων, σαν να πρόκειται για το μηχανογραφικό δελτίο ή για μενού εστιατορίου. Η τέχνη τούς συμβαίνει. Τους καλεί. Σχεδόν, τους υποχρεώνει να την υπηρετήσουν.
Από το 1962 έως το 1965 σπούδασε γραφικές τέχνες στο Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο Δοξιάδη. Ύστερα από ένα σύντομο πέρασμα από την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το 1966 εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο για να σπουδάσει Καλές Τέχνες. Όχι ως τυχαία επιλογή, ούτε ως επαγγελματική λύση, αλλά ως εσωτερική αναγκαιότητα.
Όπως η ίδια εξομολογείται: «Δεν είχα να διαλέξω ανάμεσα σε πολλά πράγματα. Αυτό ήθελα να κάνω, διότι δεν αγαπούσα τίποτε άλλο περισσότερο».
Η φράση αυτή θα μπορούσε να είναι το πρώτο αξίωμα μιας αισθητικής θεωρίας: η τέχνη ως αναπόφευκτη αγάπη. Και πίσω από αυτή την αγάπη υπάρχει ο τόπος, η μνήμη, η παλιά τέχνη που δεν μένει ακίνητη στο παρελθόν, αλλά συνεχίζει να μας τροφοδοτεί. «Από παιδί», λέει, «πήγαινα συχνά στον Παρθενώνα με τον πατέρα μου για να δούμε τα θαύματα του χθες».
Από τα «θαύματα του χθες» θα περάσει στα τραύματα του σήμερα.
Παρατηρεί την κοινωνία στοχαστικά, με το βλέμμα εκείνου που σκύβει, αγγίζει, συνθέτει. Μαζεύει τα πεταμένα ρούχα μεταναστών που περνούν από την Ανατολή στη Δύση· ρούχα που εγκαταλείπονται για να φορεθούν άλλα, δυτικότερα, πιο αποδεκτά, πιο «κανονικά». Και τα ταιριάζει μεταξύ τους.
Με υφάσματα, χρώματα και ραφές φτιάχνει εικόνες που θυμίζουν υδρόγειο: κράτη, σύνορα, γραμμές. Μόνο που εδώ η ραφή δεν θα έπρεπε να είναι πληγή. Η ραφή υπάρχει για να ενώνει. Αν χωρίζει, τότε μάλλον κάτι κάνουμε λάθος ως πολιτισμός, ένα λάθος που δεν διορθώνεται απλώς με το σίδερο ατμού.
Η τέχνη της είναι ειρηνική και συγχρόνως αγωνιστική, διότι αντιμάχεται τη βία: τη βία του ανθρώπου απέναντι στον άνθρωπο, τη βία απέναντι στα ζώα, τη βία απέναντι στη φύση.
Και όμως, υπάρχει κάτι που την πληγώνει ακόμη περισσότερο. Το ψέμα. Η ίδια το διατυπώνει με ηθική ένταση: «Το χειρότερο από όλα είναι το ψέμα. Είναι αβάσταχτο. Η αλήθεια, ακόμα και όταν είναι πάρα πολύ σκληρή, θα τη δεχτώ. Το ψέμα όμως είναι ασυγχώρητο».
Στην εποχή της τεχνολογικής υπερπαραγωγής εικόνων, αυτή η φράση καθίσταται πολιτική διακήρυξη, αφού όλοι γνωρίζουμε ότι απέναντι στα παράγωγα της τεχνολογίας δεν υπάρχει πια μπούσουλας για να ξεχωρίσουμε την αλήθεια από το ψέμα, το χρήσιμο από το άχρηστο.
Και όμως, μέσα σε αυτόν τον θόρυβο, εκείνη βρίσκει την έκσταση της δημιουργίας χωρίς τεχνητά μέσα ή παραισθησιογόνες ουσίες.
«Όταν δημιουργώ είμαι απλά ευτυχισμένη… σαν να βρίσκομαι σε έναν άλλο κόσμο, μέσα σε ένα κουκούλι» μας λέει. Αυτό το κουκούλι είναι μια άλλη χώρα.
Μια χώρα που δεν βρίσκεται στους χάρτες, αλλά υπάρχει σιωπηλά ανάμεσα στους καλλιτέχνες που μοιράζονται τον ίδιο κώδικα ελευθερίας. Γιατί ελευθερία είναι να μπορείς να κλείσεις τα μάτια και να αντικαταστήσεις αυτό που έχεις μπροστά σου. Να αντισταθείς στον καταιγισμό των πληροφοριών και να συγκεντρωθείς. Να εστιάσεις σε ένα σημείο. Να επιμείνεις. Να αγαπήσεις τον κόσμο, ακόμη και όταν σε πληγώνει.
Διαβάστε περισσότερα για την ημερίδα ΕΣΩ 2026: ‘Διαπραγμάτευση, όχι Συμβιβασμός’, εδώ!
Στοιχεία διοργάνωσης
Τίτλος ημερίδας ΕΣΩ 2026 – “Διαπραγμάτευση, όχι Συμβιβασμός. Ο Σχεδιασμός ως Διάλογος ανάμεσα στη Γη, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο”
Τυπολογία Συνέδριο, Ημερίδα Αρχιτεκτονικής & Σχεδιασμού
Τοποθεσία Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Ημερομηνία Τετάρτη 13 Μάϊου 2026
Χορηγοί
DIAMOND SPONSOR INTERBETON
TITANIUM SPONSOR ALUMIL
PLATINUM SPONSOR VERTICAL
GOLD SPONSOR IN MIND
SILVER SPONSOR NEOKEM
ΕΜERALD SPONSOR ELVIAL
SAPPHIRE SPONSOR VIMAR
DISTINCTIVE SPONSOR HERACLES
GRAND SPONSORS AKZO NOBEL, ALFA WOOD GROUP, DROMEAS, ELVAL COLOUR, ISOMAT, THE SOURCE BY ΜΑRΜOURIS, SATO, VENETA CUCINE, ΚΥΠΡΙΩΤΗΣ, RADOS, CRYSTAL CONSTRUCTION, ARCHITEXTURE, URBI ET ORBI, MOLESKINE, STORMY SA, ORAMA MINIMAL FRAMES, PAPADATOS, TOG & TOG, FRANKE, EUROPA PROFIL, DELTA ΤΕCHΝΙΚI & ΖΕΑLUX
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ EVIN INTZOGLOU, CREATIVE LIGHTING, NAFPLIOTIS GLASS
ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ & ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΙ ΕΤΑΙΡΟΙ A8INEA.COM, ARCHISEARCH, ARCHSTUDIES, ANDRO, FORTUNE GREECE, LIFO, OPEN HOUSE ATHENS, OZON MAGAZINE
ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΗΣ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ THE MODERNIST
GIFT SPONSORS MOLESKINE, URBI & ORBI
COFFEE SPONSOR TAF
SCENT EXPERIENCE SPONSOR SCENTLINQ PRO
STAGE SPONSORS DELOUDIS, INTERBETON
SOFTWARE SPONSOR ERGOCAD
Δημιουργία Περιεχομένου & Χορηγός Επικοινωνίας Archisearch.gr
Διεύθυνση Παραγωγής & Καλλιτεχνική Επιμέλεια Design Ambassador
Φωτογραφία Houlaki Studio για την Design Ambassador