Η κατοικία καλοκαιρινής διαμονής, που σχεδίασε η ομάδα του aphe architecture studio στην παραλία της Βάρκιζας, διερευνά έναν σύγχρονο επαναπροσδιορισμό της κατοίκησης μέσα από τη συνεχή διαπραγμάτευση του ορίου, της κίνησης και της υλικότητας. Αντί για σταθερές λειτουργικές ενότητες, συγκροτεί ένα ρευστό χωρικό σύστημα μεταβάσεων και αισθητηριακών εμπειριών, όπου το ξύλο, το γυαλί και οι γήινες αποχρώσεις ενεργοποιούν την αντιληπτική σχέση του χρήστη με τον χώρο.
«… μήπως είναι θολό εκείνο που κρύβει τις μορφές; Και τις κρύβει επειδή εξαλείφει την αντίθεση φωτός και σκιάς.»1 L. Wittgenstein
Το έργο αφορά στον σχεδιασμό ενός μικρού παραθεριστικού διαμερίσματος στην παραλιακή ζώνη της Βάρκιζας, στην Αττική. Η αρχιτεκτονική πρόταση διερευνά τις δυνατότητες επαναπροσδιορισμού της κατοίκησης σε συνθήκες εποχικής χρήσης, μέσα από μια σύνθετη διαχείριση του ορίου, της κίνησης και της υλικότητας. Το έργο οργανώνεται γύρω από συνεχείς μεταβάσεις και χωρικές διαβαθμίσεις, όπου η εμπειρία του χρήστη και η ροή της καθημερινής κίνησης αποκτούν καθοριστικό ρόλο στη συγκρότηση της αρχιτεκτονικής αφήγησης.
Η στιβαρότητα του ορίου —είτε ως τοίχος είτε ως κέλυφος— τίθεται υπό αμφισβήτηση, καθώς το πέρασμα από τον έναν χώρο στον άλλον δεν οργανώνεται πλέον μέσω μιας σαφούς θύρας, αλλά μέσω μιας συνθήκης ταυτόχρονης συνύπαρξης.
Το όριο μετατρέπεται σε πεδίο διέλευσης και εμπειρίας.
Ο βιωμένος χρόνος, ως ενεργό εργαλείο ανάγνωσης του χώρου, γίνεται καθοριστικός: είναι ο κάτοικος που επιλέγει τον ρυθμό, τη ροή και τελικά την ερμηνεία του χώρου, συγκροτώντας νοήματα μέσα από την καθημερινή του κίνηση. Οι ενδιάμεσοι χώροι αποκτούν σημασία, συγκροτώντας ένα σύνθετο πεδίο σχέσεων μεταξύ των επιμέρους λειτουργιών.
Στο πλαίσιο αυτό, η μη αναμενόμενη τοποθέτηση του χώρου του «ντους» στην είσοδο του διαμερίσματος αντιμετωπίζεται ως συνθετική χειρονομία που ενεργοποιεί το όριο.
Η χρήση ημιδιαφανούς υαλότουβλου, της χρωματισμένης πόρτας και της καμπύλης γεωμετρίας επαναπροσδιορίζει την εμπειρία της μετάβασης, μετατρέποντας το σημείο εισόδου σε χωρικό φίλτρο. Η δημιουργία αυτού του ορίου δεν περιορίζει, αλλά εντείνει και καθοδηγεί την κίνηση του σώματος προς τους υπόλοιπους χώρους, μέσω της ελεγχόμενης διάχυσης του φωτός από και προς αυτούς.
Η συνέργεια υλικότητας και γεωμετρίας συγκροτεί ένα πεδίο που αποσκοπεί στην ενεργοποίηση των σχέσεων μεταξύ των κατοίκων και του χώρου.
Το φυσικό ξύλο, το χρώμα του δαπέδου, η ώχρα και το γυαλί δεν αντιμετωπίζονται ως αισθητικές επιλογές, αλλά ως φορείς μιας ενσώματης, αισθητηριακής εμπειρίας. Υλικά που δεν «επενδύουν» απλώς τον χώρο, αλλά τον ενεργοποιούν, επιτρέποντάς του να μεταβάλλεται και να «κινείται» μέσα από την πρόσληψή του από τον χρήστη. Η αρχιτεκτονική του διαμερίσματος ενθαρρύνει εμπειρίες κατοίκησης που μεταβάλλονται στον χρόνο.
Μέσα από την χρήση της γεωμετρίας και της υλικότητας, το έργο επαναπροσδιορίζει την καλοκαιρινή κατοίκηση ως διαδικασία σχέσεων, πρόσληψης και αισθητηριακής εγγραφής.
«Πιστεύω ότι κάθε ιδέα «κουβαλάει» και τα υλικά της.» 2 Ν. Κτενάς
Σχέδια
Πηγές
L. Wittgenstein, «Παρατηρήσεις πάνω στα χρώματα», μτφ. Π. Χριστοδουλίδη, Αθήνα: Γ.Α. Πνευματικού, 1987, σ.41.
2. Νίκος Κτενάς, «Τοπογραφίες Διαβίωσης _ πιστεύω, ερευνώ, θεωρώ»: Διάλεξη «Έξι διαλέξεις για την κατοίκηση», Αθήνα: Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, 2014, σ.245.
Στοιχεία έργου
Τίτλος έργου Χώρος Καλοκαιρινής Διαμονής στην Βάρκιζα
Τυπολογία Σχεδιασμός Εσωτερικού Χώρου, Ανακαίνιση Διαμερίσματος
Τοποθεσία Βάρκιζα, Αττική, Ελλάδα
Κατάσταση Υλοποιημένη, 2026
Αρχιτεκτονική & Επίβλεψη aphe architecture studio (Βαγγέλης Παπανδρέου & Κατερίνα Τσακμάκη)
Φωτογραφία Δημήτρης Κλεάνθης
Kείμενο από τους δημιουργούς