Hospitality Atmospheres: οι BS Architects σχεδίασαν το ξενοδοχείο Altera Caves ως αναπόσπαστο κομμάτι της κρητικής γης

Η σειρά αρθρογραφίας Hospitality Atmospheres διερευνά τις χωρικές, υλικές και αισθητηριακές ποιότητες που διαμορφώνουν την εμπειρία της φιλοξενίας. Μέσα από προσεκτικά επιλεγμένα έργα, η σειρά εξετάζει πώς η αρχιτεκτονική πλαισιώνει την άνεση, τις συναντήσεις και το τελετουργικό, αποκαλύπτοντας τη φιλοξενία όχι ως πρόγραμμα, αλλά ως ατμόσφαιρα που διαμορφώνεται από το φως, την υφή, τις αναλογίες και τη χρήση.

Στην περιοχή Φοινικίδια στον Άγιο Παύλο της νότιας Κρήτης, οι BS Architects εντάσσουν το ξενοδοχείο Altera Caves στην τοπιογραφία της απόκρημνης πλαγιάς σαν μια «αόρατη αρχιτεκτονική» που σέβεται τον χαρακτήρα του τοπίου και του τόπου. Επτά αυτόνομες κατοικίες διαμορφώνονται ως γεωλογικές εξάρσεις της πλαγιάς, που καταλήγει στο Λιβυκό Πέλαγος. Τα εσωτερικά, δια χειρός Αλεξάνδρας Μιχαηλίδη, προσφέρουν μια εμπειρία φιλοξενίας που ταλαντεύεται από τη γείωση στη θέα και από την προστασία στο άνοιγμα προς τον ορίζοντα και τη θάλασσα.

Μια Αρχιτεκτονική σε διάλογο με τη Κρητική Γη

Η σύνθεση βασίζεται στη διάλυση του ορίου ανάμεσα σε φυσικό και τεχνητό. Οι τέσσερις υπόσκαφες κατοικίες δεν τοποθετούνται απλώς στο οικόπεδο, αλλά προκύπτουν από την ανάγνωση των ισοϋψών καμπυλών, ενσωματώνοντας τη γεωμορφολογία ως βασική παράμετρο σχεδιασμού. 

Το έδαφος λειτουργεί ως στέγη, τοπίο και κέλυφος ταυτόχρονα, επιτρέποντας στην πλαγιά να διατηρήσει τη χωρική και οπτική της συνέχεια.

Στο εσωτερικό, η εμπειρία οργανώνεται μέσω μιας σαφούς χωρικής συνθήκης: οι κύριοι χώροι διαβίωσης εκτονώνονται προς τη θάλασσα, καδράροντας αποκλειστικά τον ορίζοντα, ενώ οι ιδιωτικές λειτουργίες εδράζονται βαθύτερα στο έδαφος. 

Η κατοίκηση αποκτά έτσι χαρακτήρα μετάβασης — από τη γείωση στη θέα, από την προστασία στο άνοιγμα.

Γεωμετρία της Κίνησης και του Φωτός 

Η γεωμετρική δυναμική των αρχιτεκτονικών χαράξεων μοιάζει να διακόπτει τη στατική συνθήκη του εδάφους. Οι κεκλιμένοι πλευρικοί τοίχοι αντιστήριξης, προϊόν τριγωνικών χαράξεων, δεν λειτουργούν μόνο τεχνικά αλλά καθοδηγούν την κίνηση και τη θέα. 

Η κλίση τους διαρρηγνύει την αυστηρότητα της ορθογωνικότητας και εγκαθιστά έναν σαφή χωρικό προσανατολισμό: όλα συγκλίνουν προς το υγρό στοιχείο.

Το φως αντιμετωπίζεται ισότιμα με το χώμα και το σκυρόδεμα. Καλαμωτές φιλτράρουν το φως, δημιουργώντας ένα μεταβαλλόμενο πλέγμα σκιάς. Οι αδρές υλικότητες, οι γήινοι τόνοι των επιχρισμάτων και οι ξύλινες υφές συγκροτούν μια παλέτα που βασίζεται στην εντοπιότητα.

Η Έντεχνη Διαφωνία

Στο ανώτερο τμήμα του οικοπέδου, τρεις ισόγειες κατοικίες λειτουργούν ως συνειδητή αντίστιξη στην υπόσκαφη λογική. Εδώ η γεωμετρία αποκτά καθαρότητα: ορθογωνικοί όγκοι συνδέονται μέσω διαδρόμων, διαμορφώνοντας κτίρια που εδράζονται στο φυσικό έδαφος αντί να εγγράφονται σε αυτό.

Παρά τη μορφολογική τους αυτονομία, οι κατοικίες αυτές διατηρούν συγγένεια με τις υπόσκαφες μέσω της κοινής γλώσσας των κεκλιμένων πλευρικών τοιχίων και της συναφούς υλικότητας. Τα γήινα επιχρίσματα, οι ξύλινες επενδύσεις και τα στέγαστρα που πλαισιώνουν τη θέα συνθέτουν ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο, όπου η αντίθεση λειτουργεί συμπληρωματικά.

Το Altera Caves προτείνει μια μορφή πολυτέλειας που δεν βασίζεται στον όγκο ή τη χειρονομία, αλλά στη σχέση με τη γη, το φως, τον ορίζοντα. 

Η αρχιτεκτονική εδώ οπισθοχωρεί, επιτρέποντας στο τοπίο να παραμείνει πρωταγωνιστής. Μέσα από τη γεωμετρική πειθαρχία και την υλική λιτότητα, η σύνθεση επαναφέρει την κατοίκηση στην πρωταρχική της διάσταση — ως πράξη ένταξης στον τόπο. Μια σιωπηλή αρχιτεκτονική, όπου το κτίριο δεν ξεχωρίζει από τη γη, αλλά συνεχίζει τη γραφή της.

Στοιχεία έργου
Τίτλος έργου Altera Caves
Τυπολογία Ξενοδοχειακό κατάλυμα
Τοποθεσία Άγ. Παύλος, Κρήτη
Αρχιτεκτονική μελέτη BS Architects
Εσωτερικός σχεδιασμός Alexandra Michailidi, a.studio_deco
Φωτογραφία Spyros Hound Photography
Kείμενο από τους δημιουργούς