ΕΣΩ 2026: "Negotiation, Not Compromise. Design as Dialogue Between Earth, Technology, and Humanity" | Στρογγυλή Τράπεζα: 100 Χρόνια Τάκης Ζενέτος

Η ημερίδα ΕΣΩ, η μεγαλύτερη διοργάνωση για το Design και την Αρχιτεκτονική, επιστρέφει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 13 Μάϊου 2026 με κεντρική θεματική “Negotiation, Not Compromise” / Design as Dialogue – Between Earth, Technology, and Humanity”.

Η Ντόρα Θεοδωροπούλου, η Ελίνα Θεοδωροπούλου, ο Γιώργος Τζιρτζιλάκης και η Ελίνα Ζενέτου θα συμμετάσχουν σε στρογγυλή τράπεζα στην ΕΣΩ 2026 για την συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου οραματιστή αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτου. Μέσα από τις τοποθετήσεις τους, οι τέσσερις ομιλητές θα φωτίσουν το έργο και τη σκέψη του σπουδαίου Έλληνα, οραματιστή αρχιτέκτονα που αντιμετώπισε τον σχεδιασμό ως μια διαρκή διαπραγμάτευση ανάμεσα στη γη, την τεχνολογία και τον άνθρωπο, πολύ πριν αυτός ο διάλογος καταστεί κεντρικός στον σύγχρονο αρχιτεκτονικό λόγο.

Κλείστε τώρα τα εισιτήριά σας για το ΕΣΩ 2026, εδώ!

Η ημερίδα ΕΣΩ 2026, με θεματική «Negotiation, Not Compromise. Design as Dialogue Between Earth, Technology, and Humanity», τοποθετεί στο επίκεντρο τον προβληματισμό για ένα σύγχρονο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό ως διαπραγμάτευση και όχι ως στατική επίλυση.

Η αρχιτεκτονική, σήμερα, καλείται να λειτουργήσει ως πεδίο διαλόγου ανάμεσα στην οικολογία και την οικονομία, την τεχνολογία και τη χειροτεχνία, το μόνιμο και το προσωρινό, το ψηφιακό και το φυσικό, καθώς και ανάμεσα στα ανθρώπινα και μη ανθρώπινα συστήματα. Μέσα σε αυτό το σύνθετο πλαίσιο, η αρχιτεκτονική πράξη δεν αποτελεί αποτέλεσμα συμβιβασμών, αλλά μια διαρκή διαδικασία νοητικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής διαπραγμάτευσης.

ΤΑΚΗΣ ΖΕΝΕΤΟΣ

Ακριβώς αυτή τη λογική του διαλόγου ενσαρκώνει και η στρογγυλή τράπεζα με τίτλο «Τάκης Ζενέτος: Εκατό Χρόνια από τη Γέννηση ενός Πρωτοπόρου της Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής (1926–2026)», στην οποία συμμετέχουν η αρχιτέκτονας και ερευνήτρια Ντόρα Θεοδωροπούλου, η εικαστικός Ελίνα Θεοδωροπούλου, ο αρχιτέκτονας–επιμελητής Γιώργος Τζιρτζιλάκης και η Ελίνα Ζενέτου, κόρη του αρχιτέκτονα και πρόεδρος του αρχείου του. Η συζήτηση επιχειρεί να επανατοποθετήσει το έργο και τη σκέψη του Τάκη Χ. Ζενέτου στο παρόν, αναδεικνύοντας τη διαχρονική τους επικαιρότητα σε μια εποχή όπου η αρχιτεκτονική καλείται να διαμεσολαβήσει ανάμεσα σε αντιφατικές δυνάμεις.

ΤΑΚΗΣ ΖΕΝΕΤΟΣ

Το 2026 συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τη γέννηση του Τάκη Χ. Ζενέτου, μιας από τις πλέον ριζοσπαστικές και διορατικές μορφές της ελληνικής μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής.

Αρχιτέκτονας, ερευνητής και στοχαστής, ο Ζενέτος κινήθηκε διαρκώς στο όριο ανάμεσα στην υλοποιημένη αρχιτεκτονική και τη θεωρητική προβολή του μέλλοντος. Το έργο του δεν εγγράφεται απλώς στην ιστορία του ελληνικού μοντερνισμού, αλλά παραμένει ένα ανοιχτό πεδίο ερμηνειών για τη σχέση αρχιτεκτονικής, τεχνολογίας και κοινωνίας — μια σχέση που βρίσκεται στον πυρήνα της φετινής θεματικής της ΕΣΩ.

ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 1974
ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, 1974

Κομβικό σημείο αυτής της κληρονομιάς αποτελεί το εμβληματικό κτίριο της Ζυθοποιίας ΦΙΞ, έργο των Τάκη Ζενέτου και Μαργαρίτη Χ. Αποστολίδη, το οποίο σηματοδότησε μια ιστορική καμπή τόσο για τη βιομηχανική αρχιτεκτονική όσο και για τη νεότερη αστική ταυτότητα της Αθήνας. Όπως αναδεικνύεται μέσα από την εκτενή έρευνα της Ντόρας Θεοδωροπούλου, το ΦΙΞ δεν αντιμετωπίζεται ως ένα στατικό αντικείμενο, αλλά ως ένας ζωντανός οργανισμός που συμπυκνώνει διαδοχικές φάσεις παραγωγής, αρχιτεκτονικών μετασχηματισμών και κοινωνικών νοημάτων. Μέσα από τις αλλεπάλληλες επεμβάσεις και επανανοηματοδοτήσεις του, λειτουργεί ως αρχείο της ίδιας της πόλης και ως παράδειγμα αρχιτεκτονικής διαπραγμάτευσης στον χρόνο.

FIX, 1961
FIX, 1961
FIX, 1961

Βασισμένη στη διδακτορική της έρευνα, η Ντόρα Θεοδωροπούλου επισημαίνει τη δύναμη της αρχιτεκτονικής να ενεργοποιήσει τη συλλογική μνήμη διατηρώντας «ζωντανά τα γεγονότα, τις καταστάσεις και τα πρόσωπα». Το έργο του Ζενέτου στο ΦΙΞ αναδεικνύεται έτσι όχι μόνο ως αρχιτεκτονική τομή, αλλά και ως πεδίο διαλόγου ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και τις μελλοντικές χρήσεις του χώρου — ένας διάλογος που συνομιλεί άμεσα με το «Design as Dialogue» της φετινής ημερίδας.

FIX, 1961
FIX, 1961
ΜΕΡΙΚΗ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ ΤΟΥ FIX, 1994

Παράλληλα με το υλοποιημένο έργο του, ο Τάκης Ζενέτος ανέπτυξε ένα εκτεταμένο θεωρητικό και ερευνητικό έργο, με πιο εμβληματική τη σύλληψη της Ηλεκτρονικής Πολεοδομίας που αποτελεί μια ριζοσπαστική πρόταση χωρικής οργάνωσης, όπου η τεχνολογία, η επικοινωνία και η αποϋλοποίηση των λειτουργιών της πόλης προτείνονται ως απάντηση σε ζητήματα υπερπληθυσμού, περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και ποιότητας ζωής. Η σκέψη αυτή φανερώνει έναν αρχιτέκτονα που, από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, δεν σχεδίαζε απλώς κτίρια αλλά ολόκληρα συστήματα ζωής, τοποθετώντας την τεχνολογία σε συνεχή διαπραγμάτευση με τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

ΦΥΣΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ, 1971
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΟΛΗ, ΕΠΙΠΛΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΘΟΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, 1967

Το έργο του Ζενέτου χαρακτηρίζεται από σταθερή μέριμνα για τον φωτισμό, τον κλιματισμό και τη σχέση του ανθρώπου με το τεχνητό και φυσικό περιβάλλον — στοιχεία που συνδέονται άμεσα με μια πρώιμη οικολογική και τεχνολογική συνείδηση. Όπως προκύπτει και από τον διάλογο γύρω από το ΦΙΞ, η αρχιτεκτονική του δεν επιδιώκει τη μνημειακότητα, αλλά την ευελιξία, τη μεταβολή και την προσαρμοστικότητα στον χρόνο, αξίες που βρίσκονται στον πυρήνα της σύγχρονης αρχιτεκτονικής σκέψης.

ΘΕΑΤΡΟ ΛΥΚΑΒΗΤΤΟΥ, 1965 © ERIETA ATTALI
ΘΕΑΤΡΟ ΛΥΚΑΒΗΤΤΟΥ, 1965

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΣΩ 2026 τιμά τον Τάκη Ζενέτο με την πρώτη δημόσια προβολή του οπτικοακουστικού έργου, που επιμελήθηκε η Ντόρα Θεοδωροπούλου σε συνεργασία με την εικαστικό Ελίνα Θεοδωροπούλου, μοντάζ και αερολήψεις του Παναγιώτη Τσάγκα και χορηγό την Αθηνά Μαρία Φιξ, αφιερωμένου στη ζωή και το έργο του σπουδαίου αρχιτέκτονα.

Το έργο φωτίζει εμβληματικές στιγμές της αρχιτεκτονικής του διαδρομής, όπως η μελέτη για την Ηλεκτρονική πολεοδομία, το κτίριο FIX, το Στρογγυλό Σχολείο στον Αγ.Δημήτριο, και το θέατρο του Λυκαβηττού, επαναφέροντας στο προσκήνιο το όραμα ενός δημιουργού που υπήρξε ταυτόχρονα βαθιά συνδεδεμένος με την εποχή του και ριζικά στραμμένος προς το μέλλον.

ΚΑΤΟΙΚΙΑ SIEMENS, 1959
ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΗΡΩΔΟΥ ΑΤΤΙΚΟΥ 17, 1960

Η παράλληλη συζήτηση των δημιουργών του έργου με την κόρη του Τάκη Ζενέτου, Ελίνα Ζενέτου, και τον αρχιτέκτονα, Γιώργο Τζιρτζιλάκη, ενισχύει τη διαγενεακή και διεπιστημονική του ανάγνωση. Ο διάλογος ανάμεσα στην έρευνα, την εικαστική πρακτική και το αρχειακό υλικό αναδεικνύει τον Τάκη Ζενέτο ως μια διαρκώς ενεργή μορφή στον σύγχρονο αρχιτεκτονικό προβληματισμό, επιβεβαιώνοντας ότι, εκατό χρόνια μετά τη γέννησή του, δεν ανήκει μόνο στην ιστορία, αλλά συνομιλεί ουσιαστικά με το παρόν και το μέλλον της ελληνικής αρχιτεκτονικής.

ΚΟΛΛΑΖ ΤΩΝ ΝΤΟΡΑ ΚΑΙ ΕΛΙΝΑ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Ντόρα Θεοδωροπούλου

 

Η Ντόρα Θεοδωροπούλου είναι Διδάκτωρ της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Απόφοιτος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΑΠΘ και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος από την Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ. Έχει συνεργαστεί με αρχιτεκτονικά γραφεία στην Αθήνα και τη Ρώμη για την υλοποίηση ιδιωτικών και δημόσιων έργων. Έχει εργαστεί στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο σε διδασκαλία μαθημάτων Σύνθεσης, Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής και έχει συμμετοχή σε συνέδρια και ημερίδες αρχιτεκτονικής. Έχει οργανώσει εικαστικές-αρχιτεκτονικές εκθέσεις και δράσεις σε συνεργασία με την εικαστικό Ελίνα Θεοδωροπούλου. Το 2018 εξέδωσε το βιβλίο “ΦΙΞFIX 120+ XΡΟΝΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ,Τάκης Χ.Ζενέτος- Μαργαρίτης Χ. Αποστολίδης” από τις εκδόσεις Επίκεντρο και το 2020 το βιβλίο “ΦΙΞFIX 120+ YEARS OF ARCHITECTURE, Takis Zenetos-Margaritis Apostolidis a Turning Point in the History of the Fix Building”. Συνεχίζει την έρευνα για τον αρχιτέκτονα Τάκη Χ.Ζενέτο, δημιουργώντας δίκτυα συνεργασιών και δράσεων. Έχει δίπλωμα ψυχοθεραπείας με την μέθοδο της Βιοσύνθεσης. Είναι μέλος του ελληνικού και του διεθνούς Docomomo και της εικαστικό-αρχιτεκτονικής ομάδας Point of View.

Ελίνα Θεοδωροπούλου

Η Ελίνα Θεοδωροπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι Εικαστικός καλλιτέχνης. Σπούδασε οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Πειραιά (1989-19994) και Εικαστικά στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών-ΑΣΚΤ (2003-2008) από όπου αποφοίτησε με άριστα. Έχει οργανώσει σημαντικές εικαστικές-αρχιτεκτονικές εκθέσεις σε συνεργασία με την αρχιτέκτονα Ντόρα Θεοδωροπούλου. Έχει συμμετάσχει σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, έχει επιμεληθεί εκθέσεις και δώσει διαλέξεις. Το οπτικοακουστικό έργο, αφιερωμένο στον Τάκη Ζενέτο (2025) είναι ένα από τα έργα που δημιούργησε σε συνεργασία και συνομιλία με την έρευνα της Ντόρας Θεοδωροπούλου καθώς και μία σειρά από εκθέσεις-δράσεις-διαλέξεις γύρω από το FIX: “Fix Game” ΕΣΗΕΑ (2024),Νύχτες Μουσείων Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας (2024)έργο εικαστικό“Aπό το Αρχείο στον Άνθρωπο”, “ Ένας καλλιτέχνης συνομιλεί μέσα από το έργο του με την ιστορία του κτιρίου ΦΙΞ” ΑΣΚΤ (2020), “Ένα έργο συνομιλεί με το FIX του Τάκη Ζενέτου” Σπίτι της Κύπρου(2020), «FIX GAME» δυαδική έκθεση Goethe Institute-EMΣΤ-Ωδείο Αθηνών(2018). Αντιπροστατευτικές εκθέσεις: Constant Bliss in the City, Circuits+Current (2025) ,“Αρχιτεκτόνισσες στην ομίχλη” Θεσ/νικη (2024), “Woman Case”, Κομπραί (2024), “Woman Case” Circuits+Currents, ΑΣΚΤ (2023) Performance lecture για έκθεση Ζαΐμη 2, “GR΄80”, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών (2017), “Εlles”,Μουσείο Frissira, 2016,“ΔΙΑ” Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, (2014). Eίναι μέλος της εικαστικό-αρχιτεκτονικής ομάδας Point of View.

Γιώργος Τζιρτζιλάκης

Ο Γιώργος Τζιρτζιλάκης είναι αρχιτέκτονας, θεωρητικός και επιμελητής εκθέσεων με ερευνητικά ενδιαφέροντα που κινούνται στη διασταύρωση της αρχιτεκτονικής με τη σύγχρονη τέχνη. Είναι ομότιμος καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και καλλιτεχνικός σύμβουλος του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ. Επιμελήθηκε εκθέσεις, εκδόσεις, μονογραφίες και από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 ενδιαφέρθηκε για την αναθεώρηση της συμβολής του Τάκη Χ. Ζενέτου στην μεταπολεμική αρχιτεκτονική κουλτούρα και την αποδέσμευση του έργου του από τα στερεότυπα και τα φαντάσματα που το περιέβαλαν. Από τις εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορεί το βιβλίο του “Υπο-νεωτερικότητα και εργασία του πένθους: Η επήρεια της κρίσης στη σύγχρονη ελληνική κουλτούρα”.

Ελίνα Ζενέτου

Η Ελίνα Ζενέτου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 8 Αυγούστου 1962. Σπούδασε Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές στη σχολή Κοντοράβδη και συνέχισε τις σπουδές της στην ΑΚΤΟ, στους τομείς του Αρχιτεκτονικού Σχεδίου, της Διακόσμησης Εσωτερικών Χώρων και των Γραφικών Τεχνών, ενώ παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα καλλιτεχνικής φωτογραφίας.

Για πέντε χρόνια εργάστηκε στην Εφορία Εναλίων Αρχαιοτήτων, στο φωτογραφικό αρχείο, συμμετέχοντας ως σχεδιάστρια στην ανασκαφή του νεολιθικού σπηλαίου Αλεπότρυπα, στον Πύργο Διρού Μάνης, υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου Γεωργίου Παπαθανασόπουλου. Παράλληλα εργάστηκε στο κάστρο της Πύλου, καταγράφοντας και σχεδιάζοντας οθωμανικά ευρήματα, ενώ συνέβαλε στην οργάνωση εκδηλώσεων και ομιλιών.

Στη συνέχεια συνεργάστηκε για τρία έτη ως σχεδιάστρια με το αρχιτεκτονικό γραφείο Archiplan – Dino Georgiou & Partners. Το 1990 ίδρυσε μαζί με τη μητέρα της, Ασπασία Ζενέτου, την αίθουσα τέχνης ΥΠΟΓΡΑΦΗ, παρουσιάζοντας το άγνωστο έργο του πατέρα της, Τ.Χ. Ζενέτου. Αργότερα δραστηριοποιήθηκε στον χώρο του design και του εκπαιδευτικού παιχνιδιού. Διαχειριζόμενη το πλήρες αρχείο του Τ.Χ. Ζενέτου, ίδρυσε με τον σύζυγό της Κωνσταντίνο Μιχάλαρο την Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία Αρχείο Τ.Χ. Ζενέτος, με στόχο την οργάνωση, μελέτη και δημόσια αξιοποίησή του. Η δράση της συνδέει την τέχνη, την αρχιτεκτονική, την έρευνα και την εκπαίδευση, με σταθερό ενδιαφέρον για τη μνήμη, τη δημιουργία και τη διάδοση γνώσης στον χρόνο.

Facts & Credits
Project title  ESO 2026: “Negotiation, Not Compromise. Design as Dialogue Between Earth, Technology, and Humanity”
Typology  Conference, Architecture, Design 
Location  Alexandra Trianti Hall, Megaron Athens Concert Hall
Date  Wednesday, May 13, 2026
Content creation & Media Partnership by Archisearch.gr
Produced & curated by the Design Ambassador


RELATED ARTICLES