Living Debris: μια πρόταση συνεταιριστικής φοιτητικής κατοίκησης για τον διαγωνισμό «Συν-κατοικώντας τα κενά» του CoHab Athens

Το ‘Living Debris’ αποτελεί μια αρχιτεκτονική πρόταση συνεταιριστικής φοιτητικής κατοίκησης που προσεγγίζει εκ νέου ένα ανενεργό κτίριο εντός του campus του ΑΠΘ, μετατρέποντάς το σε έναν ζωντανό κόμβο κατοίκησης, εκπαίδευσης και συλλογικής ζωής. Μέσα από τη συνύπαρξη ιδιωτικών και κοινόχρηστων χώρων, τη βιοκλιματική στρατηγική και ένα εναλλακτικό μοντέλο διαχείρισης βασισμένο στον στεγαστικό συνεταιρισμό, η πρόταση αναδεικνύει τη δυνατότητα παραγωγής προσιτών και ποιοτικών συνθηκών διαβίωσης για φοιτητές. Το έργο λειτουργεί ως πιλοτικό παράδειγμα για το πώς η συλλογική οργάνωση της κατοίκησης μπορεί να απαντήσει σε σύγχρονες στεγαστικές ανάγκες, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή και την ενεργή συμμετοχή στο αστικό και πανεπιστημιακό περιβάλλον. 

‘Living Debris’ is an architectural proposal for cooperative student housing that reconsiders an inactive building within the campus of the Aristotle University of Thessaloniki (AUTH), transforming it into a vibrant hub of living, learning, and collective life. Through the coexistence of private and shared spaces, a bioclimatic design strategy, and an alternative management model based on housing cooperatives, the proposal highlights the potential for delivering affordable and high-quality living conditions for students. The project functions as a pilot example of how collectively organized housing can respond to contemporary housing challenges, strengthening social cohesion and active participation within the urban and university environment.

Το έργο συνεταιριστικής κατοίκησης ‘Living Debris’ αποτελεί πρόταση που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του διαγωνισμού «Συν-κατοικώντας τα κενά» του CoHab Athens (2024). Η αρχιτεκτονική μελέτη εστιάζει στην επαναχρησιμοποίηση και ανακατασκευή του ανενεργού Κτιρίου Παραπληγικών στη Θεσσαλονίκη, εντός του campus της πανεπιστημιούπολης του ΑΠΘ. Πρόκειται για ένα κτίριο οκτώ ορόφων, συνολικής επιφάνειας περίπου 16.000 τ.μ., το οποίο προτείνεται να μετατραπεί σε χώρο συνεταιριστικής κατοίκησης για περίπου 100 φοιτητές του πανεπιστημιακού ιδρύματος.

The Living Debris cooperative housing project was developed within the framework of the “Co-inhabiting the Voids” competition organized by CoHab Athens (2024). The architectural study focuses on the reuse and reconstruction of the inactive Paraplegics’ Building in Thessaloniki, located within the AUTH university campus. The eight-storey building, with a total surface area of approximately 16,000 sq.m., is proposed to be transformed into a cooperative housing complex accommodating around 100 students of the university.

Κεντρικοί άξονες της πρότασης είναι η ενίσχυση της κοινωνικοποίησης εντός του πανεπιστημιακού περιβάλλοντος, η ενεργοποίηση ενός αδρανούς κελύφους μεγάλης κλίμακας και η καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης και συλλογικής δράσης στο πλαίσιο της φοιτητικής ζωής.

Το κτίριο βρίσκεται στη συμβολή των οδών Αγίου Δημητρίου και 3ης Σεπτεμβρίου και αρχικά προοριζόταν για τη στέγαση του «Ερευνητικού Κέντρου Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Παραπληγικών», από το οποίο έχει υλοποιηθεί μόνο ο φέρων οργανισμός.

The main objectives of the proposal are the enhancement of social interaction within the university environment, the activation of a large-scale dormant building shell, and the cultivation of environmental awareness and collective action as integral aspects of student life.

The building is located at the intersection of Agiou Dimitriou and 3rd of September streets and was originally intended to house the “Research Center for Education and Rehabilitation of Paraplegics.” To date, only the structural frame of the building has been constructed.

Η νέα πρόταση επανανοηματοδοτεί τον υφιστάμενο σκελετό, συνδυάζοντας φοιτητικές κατοικίες με εκπαιδευτικές, πολιτιστικές και κοινωνικές χρήσεις, ανοιχτές τόσο στους κατοίκους όσο και στην ευρύτερη πανεπιστημιακή κοινότητα.

The new proposal reinterprets the existing structure by combining student housing with educational, cultural, and social functions, open both to residents and to the wider university community.

Η κεντρική είσοδος χωροθετείται στο ισόγειο επί της οδού Αγίου Δημητρίου, όπου οργανώνονται οι χώροι διοίκησης, ένα μικρό παντοπωλείο, καφέ και υπαίθριοι χώροι πρασίνου. Το ισόγειο και τα επίπεδα -1 και -2 απευθύνονται σε όλο το πανεπιστήμιο. Το επίπεδο -1 επανασχεδιάζεται ώστε να φιλοξενεί αναγνωστήρια, εργαστήρια και βιβλιοθήκη, ενώ στο δεύτερο ημιυπόγειο (-2) προβλέπονται αμφιθέατρα και ευέλικτοι εκθεσιακοί χώροι. Το τρίτο υπόγειο (-3) διατηρεί τη χρήση στάθμευσης. Παράλληλα, ο ελεύθερος υπαίθριος χώρος στη χαμηλότερη στάθμη του οικοπέδου διαμορφώνεται για αθλητικές δραστηριότητες (γήπεδο μπάσκετ, γήπεδο τένις, skatepark) και ζώνες αναψυχής.

The main entrance is located on the ground floor along Agiou Dimitriou Street, where the administrative offices, a small grocery store, a café, and outdoor green spaces are organized. The ground floor and levels -1 and -2 are accessible to the entire university community. Level -1 is redesigned to accommodate reading rooms, workshops, and a library, while the second semi-basement level (-2) includes amphitheaters and flexible exhibition spaces. The third basement level (-3) remains designated for parking. At the same time, the open outdoor space at the lower part of the site is designed to host sports activities (basketball court, tennis court, skatepark) as well as leisure areas.

Οι τέσσερις ανώτεροι όροφοι στεγάζουν τις φοιτητικές κατοικίες. Το προτεινόμενο μοντέλο κατοίκησης βασίζεται στη λογική της συλλογικότητας: ανά όροφο, οι κάτοικοι μοιράζονται κοινόχρηστους χώρους διημέρευσης, προετοιμασίας φαγητού, πλυντηρίου και γυμναστηρίου. Τα διαμερίσματα οργανώνονται περιμετρικά ενός κεντρικού αιθρίου, με προσανατολισμό κυρίως προς τον Νότο, ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής φυσικός φωτισμός. Οι τυπολογίες φιλοξενούν από δύο έως τέσσερις συγκάτοικους, ενώ σε κάθε όροφο προβλέπεται ένα διαμέρισμα με προδιαγραφές προσβασιμότητας για ΑμεΑ. Κάθε κατοικία περιλαμβάνει κοινό χώρο διημέρευσης, μικρή κουζίνα, έναν ή δύο χώρους λουτρού, καθώς και μπαλκόνι.

The four upper floors accommodate the student residences. The proposed housing model is based on principles of collectivity: on each floor, residents share common spaces for living, food preparation, laundry, and fitness. The apartments are arranged around a central atrium, with most units oriented towards the south to ensure optimal natural lighting. The housing typologies accommodate two to four residents, while each floor includes one fully accessible apartment designed to meet the needs of people with disabilities. Each housing unit includes a shared living area, a small kitchen, one or two bathrooms, and a balcony.

Στο δώμα αναπτύσσεται κοινόχρηστος λαχανόκηπος με θερμοκήπιο, ενισχύοντας τον εκπαιδευτικό και περιβαλλοντικό χαρακτήρα του εγχειρήματος, καθώς και διαμορφωμένος χώρος για το άπλωμα των ρούχων. 

Βιοκλιματικές αρχές ενσωματώνονται στον σχεδιασμό, με το κεντρικό αίθριο να λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός φυσικού αερισμού και θερμικής ρύθμισης. Το κτίριο μονώνεται εξωτερικά, ενώ στο εσωτερικό επιλέγεται ευέλικτη ξηρά δόμηση για τη δυνατότητα μελλοντικών προσαρμογών. Στο δώμα εγκαθίστανται φωτοβολταϊκά πάνελ, με στόχο την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του συγκροτήματος, ενώ μέσω της κεκλιμένης επιφάνειας του δώματος συλλέγονται τα όμβρια ύδατα σε δεξαμενή στα υπόγεια επίπεδα.

On the rooftop, a communal vegetable garden with a greenhouse is developed, reinforcing the educational and environmental character of the project, along with a designated area for clothes drying.

Bioclimatic principles are integrated into the design, with the central atrium functioning as the primary mechanism for natural ventilation and thermal regulation. The building is externally insulated, while flexible dry construction systems are used internally to allow for future adaptations. Photovoltaic panels are installed on the roof to cover the building’s energy needs, while rainwater is collected through the sloped roof surface and stored in a collection tank located at the basement levels.

Σε επίπεδο διαχείρισης, η πρόταση εισάγει ένα εναλλακτικό μοντέλο διοίκησης σε σχέση με τις συμβατικές φοιτητικές εστίες, μέσω της σύστασης ΚΟΙΝΣΕΠ (στεγαστικός συνεταιρισμός ενοικίου). 

Το σχήμα αυτό περιλαμβάνει τρία διακριτά πρόσωπα: τον Σύλλογο Φοιτητών-Κατοίκων, το Θεσμικό Μέλος (ομάδα θεσμών και νομικών προσώπων, όπως το ΑΠΘ και ο Δήμος) και το Συμβουλευτικό Μέλος, το οποίο λειτουργεί εξισορροπιστικά και συγκροτείται από υφιστάμενους συνεταιρισμούς κατοικίας και συνδικάτα.

At the level of management, the proposal introduces an alternative governance model compared to conventional student dormitories, through the establishment of a Social Cooperative Enterprise (KOINSEP) operating as a rental housing cooperative.

This structure consists of three distinct entities: the Association of Student Residents, the Institutional Member (a group of institutions and legal entities supporting the project, such as AUTH and the Municipality), and the Advisory Member, which plays a balancing role and is composed of existing housing cooperatives and trade unions.

Η κατασκευή προτείνεται να υλοποιηθεί σε δύο στάδια. Αρχικά, ολοκληρώνονται τα υπόγεια και το ισόγειο, ώστε να επιτευχθεί η ταχύτερη δυνατή ενεργοποίηση των κοινόχρηστων λειτουργιών και η απόσβεση μέρους των δανειακών υποχρεώσεων του συνεταιρισμού. Στη συνέχεια ακολουθεί η ανέγερση των κατοικιών και η σύναψη των πρώτων συμβολαίων διαμονής.

Construction is proposed to be carried out in two phases. Initially, the basement levels and the ground floor are completed, enabling the rapid activation of shared functions and the partial repayment of the cooperative’s loan obligations. This is followed by the construction of the residential floors and the signing of the first housing contracts.

Το Living Debris προτείνεται ως ένα πιλοτικό μοντέλο επαναχρησιμοποίησης κενών κτιριακών υποδομών και συνεταιριστικής φοιτητικής κατοίκησης, με στόχο την προώθηση προσιτών, ποιοτικών και συλλογικά οργανωμένων συνθηκών διαβίωσης στον αστικό και πανεπιστημιακό χώρο.

Living Debris is proposed as a pilot model for the reuse of vacant building infrastructures and cooperative student housing, aiming to promote affordable, high-quality, and collectively organized living conditions within the urban and university context.

Στοιχεία έργου
Τίτλος έργου Living Debris
Τυπολογία Φοιτητικός & Νεανικός Συνεργατικός Διαγωνισμός “Συγκατοικώντας τα Κενά”
Διοργάνωση CoHab Athens
Τοποθεσία Θεσσαλονίκη, Ελλάδα
Έτος 2024
Φοιτήτές/ριες Γεωργία Γκούσιου, Ειρήνη Γιαννούδη, Κατερίνα Μητσιώνη, Εύα Σταμνά
Πανεπιστημιακό ίδρυμα Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Κείμενο από τους δημιουργούς

Μάθετε περισσότερα για τον Φοιτητικό & Νεανικό Συνεργατικό Διαγωνισμό “Συγκατοικώντας τα Κενά”, εδώ!