Η σειρά αρθρογραφίας Hospitality Atmospheres διερευνά τις χωρικές, υλικές και αισθητηριακές ποιότητες που διαμορφώνουν την εμπειρία της φιλοξενίας. Μέσα από προσεκτικά επιλεγμένα έργα, η σειρά εξετάζει πώς η αρχιτεκτονική πλαισιώνει την άνεση, τις συναντήσεις και το τελετουργικό, αποκαλύπτοντας τη φιλοξενία όχι ως πρόγραμμα, αλλά ως ατμόσφαιρα που διαμορφώνεται από το φως, την υφή, τις αναλογίες και τη χρήση.
Ο ξενώνας Ilianthos του γραφείου Petrās Architecture στο Λεβίδι Αρκαδίας επανερμηνεύει τη σχέση της σύγχρονης φιλοξενίας με το αρκαδικό τοπίο μέσα από μια αρχιτεκτονική που αντλεί από τη γεωμορφολογία και την τοπική κατασκευαστική παράδοση. Η σύνθεση οργανώνεται σε τρεις δομικές ζώνες από εμφανές σκυρόδεμα και λιθοδομή, συνδυάζοντας καθαρή μορφολογική έκφραση, ειλικρινή υλικότητα και διαρκή διάλογο με το Μαίναλο.
Στην ιστορία του δυτικού πολιτισμού, η Αρκαδία έχει καταγραφεί ως ο κατεξοχήν ειδυλλιακός τόπος, ένας διαχρονικός προορισμός απόλαυσης της απλής ζωής, του φυσικού κάλλους και της επίγειας γαλήνης.
Παρατηρώντας τον οικισμό του Λεβιδίου σήμερα, τα πρωτογενή στοιχεία του τοπίου προκαλούν μια αίσθηση δέους: τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια με τις κεραμοσκεπές σχηματίζουν έναν συμπαγή και συνεκτικό οικιστικό πυρήνα, ο οποίος ξεδιπλώνεται ρυθμικά στους πρόποδες των κυματιστών εξάρσεων του εδάφους.
Το όρος Μαίναλο κυριαρχεί στον ορίζοντα, υψώνεται επιβλητικά και δημιουργεί μια έντονη φυσική αντίθεση με το οροπέδιο. Η όψη του καθηλώνει τον επισκέπτη, καθώς οι δραματικές πτυχώσεις των πλαγιών μεταφράζονται σε ένα βαθύ οπτικό πεδίο, αναδύοντας την αίσθηση μιας αρχέγονης φυσικής δύναμης που διαπερνά ολόκληρο τον τόπο.
Η τοποθεσία του οικοπέδου κρίνεται προνομιακή, καθώς βρίσκεται σχεδόν στο υψηλότερο σημείο του οικισμού, ακριβώς κάτω από τον Ιερό Ναό των Αγίων Ταξιαρχών και το εμβληματικό του καμπαναριό.
Η συνθετική ιδέα του νέου κτηρίου αντλεί έμπνευση από τα ιδιαίτερα γεωμορφολογικά και ιστορικά χαρακτηριστικά της περιοχής: όπως ο αρχαίος ποιμένας στεκόταν με σεβασμό απέναντι στο μεγαλείο της φύσης, έτσι και το κτίσμα στέκεται απέριττα και δωρικά απέναντι στο βουνό διατηρώντας έναν διαρκή διάλογο με το τοπίο.
Το κτήριο οργανώνεται σε τρεις κάθετες ζώνες που καθορίζουν τη λειτουργική αλλά και την κατασκευαστική δομή του έργου.
Αυτές οι ζώνες εκφράζονται μέσα από κατακόρυφα τοιχία οπλισμένου σκυροδέματος με πλήρωση από εμφανή παραδοσιακή λιθοδομή, στοιχεία που ορίζουν την ταυτότητα του οικοδομήματος προσφέροντας στατική επάρκεια και σαφή μορφολογική γλώσσα.
Το σύστημα των δοκών εμφανίζεται ως οριζόντια διακοπή του ύψους, προβάλλοντας τον φέροντα οργανισμό από σκυρόδεμα προς την εξωτερική όψη, περιγράφοντας με ακρίβεια το στατικό σύστημα δοκού επί στύλου περιμετρικά του κελύφους. Η στέγη επικάθεται πάνω από το τελικό δώμα με κλίση προς το βουνό, με τέτοιο τρόπο ώστε να «βυθίζεται» από την πλευρά του ιερού ναού, αναδεικνύοντας την τριμερή δομή μέσα από τρεις διαδοχικές στέγες από κεραμίδι.
Στη στάθμη του υπογείου χωροθετείται ο χώρος στάθμευσης και πρόσθετοι βοηθητικοί χώροι, ενώ στην ανωδομή, η οποία βρίσκεται υπερυψωμένη κατά τρία μέτρα από το επίπεδο της οδού, τοποθετούνται μικροί, αυτόνομοι ξενώνες.
Στη νοτιοανατολική πλευρά, δύο λειτουργικοί εμβάτες του συστήματος, ενοποιούνται για να ορίσουν έναν ενιαίο, υπερυψωμένο κοινόχρηστο χώρο που περιλαμβάνει καθιστικό και κουζίνα για τους επισκέπτες.
Η κύρια όψη οργανώνεται μέσα από κατακόρυφα ανοίγματα, που διακόπτονται από επιφάνειες κόκκινου Μαρμάρου Κάντιας προσδίδοντας οριζόντια κίνηση στις γυάλινες επιφάνειες, ενώ στις υπόλοιπες όψεις τα ανοίγματα αποτελούν λιτές κάθετες σχισμές στο πέτρινο σώμα.
Τα υλικά —η πέτρα, ο σοβάς, το μάρμαρο, το ξύλο και το μέταλλο— χρησιμοποιούνται στην πιο ειλικρινή και καθαρή τους μορφή.
Το κτήριο, σύγχρονο και ταυτόχρονα διαχρονικό, στέκει ποιητικά μέσα στον οικισμό, συγκροτώντας ένα ρυθμικό σύστημα που υπηρετεί την ανθρώπινη κλίμακα και την αρμονική συμβίωση με το αρκαδικό περιβάλλον.
Στοιχεία έργου
Τίτλος έργου: Ξενώνας Ilianthos στο Λεβίδι Αρκαδίας
Τύπος έργου: Hospitality
Αρχιτεκτονική: Petrās Architecture
Επικεφαλής αρχιτέκτονας: Τσαμπίκος Πετράς
Ομάδα μελέτης: Τσαμπίκος Πετράς, Παναγιώτης Νικολαΐδης, Γιώργος Παναγιωτόπουλος
Συνεργάτης αρχιτέκτονας: Ανθή Βερυκίου
Interior design: Ειρήνη Ηλιοπούλου
Στατική μελέτη: Δημήτρης Στεφανόπουλος
Η/Μ μελέτη: IB Engineers, Αντώνης Ιορδανίδης – Βαγγέλης Μπασιάς
Μελέτη φωτισμού: Bright
Αρχιτεκτονική τοπίου: Ελένη Τσιριντάνη
Kείμενο: Τσαμπίκος Πετράς
Φωτογραφία: Spyros Hound