Η σειρά αρθρογραφίας More With Less εξερευνά έργα που προσδίδουν αρχιτεκτονική ποιότητα και γοητεία στον χώρο μέσα από ευρηματικές αλλά και προσιτές σχεδιαστικές λύσεις.
Η πρόταση των anagram architecture για τις 24 κοινωνικές κατοικίες στη Λάρνακα, απέσπασε το 1ο βραβείο στον ανοικτό αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, που προκηρύχθηκε το 2020 από τον Κυπριακό Οργανισμό Ανάπτυξης Γης με τη συμμετοχή 55 αρχιτεκτονικών γραφείων, στοχεύοντας στην ποιοτική αναβάθμιση της κοινωνικής κατοικίας, προσφέροντας σύγχρονους χώρους διαβίωσης προσιτού κόστους για χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Η σύνθεση ενισχύει τον συλλογικό χαρακτήρα μέσω της κλίμακας και των οπτικών φυγών, ενώ οργανώνεται σε έξι τετραγωνικά πρίσματα που περιστρέφονται ελεγχόμενα, συγκροτώντας ένα σύγχρονο «αστικό χωριό» και μια πορώδη οικιστική ενότητα, σε αναφορά με τη λογική των παραδοσιακών οικισμών.
Η νικητήρια πρόταση των anagram υλοποιήθηκε μέσα σε διάστημα δύο ετών, αναδεικνύοντας πώς μια σαφής και μεθοδική προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε υψηλής ποιότητας αποτέλεσμα με περιορισμένα μέσα. Στόχος του φορέα ανάπτυξης ήταν η ουσιαστική αναβάθμιση της κοινωνικής κατοικίας, μέσα από τη δημιουργία σύγχρονων χώρων διαβίωσης με συγκρατημένο κόστος, που απευθύνονται σε χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Η βασική πρόκληση του έργου εντοπίζεται στο ιδιαίτερα στενό και επιμήκες οικόπεδο, ενταγμένο σε ένα ήδη πυκνό αστικό περιβάλλον.
Η σχεδιαστική πρόταση αξιοποιεί τις δυσκολίες αυτές ως αφετηρία, οργανώνοντας το σύνολο με καθαρούς κανόνες που ενισχύουν τόσο τη συλλογικότητα όσο και την ποιότητα της κατοίκησης.
Έτσι, μέσα από στοχευμένες κινήσεις, επιτυγχάνεται η ταυτόχρονη διαχείριση του κτηριολογικού προγράμματος και των περιορισμών του οικοπέδου, προτείνοντας ένα σύγχρονο πρότυπο κοινωνικής κατοίκησης. Η σύνθεση οργανώνεται σε έξι τετραγωνικά πρίσματα διαστάσεων 10,80 × 10,80 μ. και ύψους τεσσάρων ορόφων, τα οποία συνδέονται μέσω ενός ενιαίου χώρου στάθμευσης.
Η ελεγχόμενη περιστροφή των όγκων δημιουργεί ενδιάμεσους χώρους που παραπέμπουν στη μικροκλίμακα και την αμεσότητα των παραδοσιακών οικισμών, συγκροτώντας ένα σύγχρονο «αστικό χωριό».
Η επιλογή αυτή, με απλά γεωμετρικά μέσα, διαμορφώνει μια διαπερατή οικιστική ενότητα, επιτρέποντας οπτικές συνέχειες με τα γειτονικά οικόπεδα χωρίς αυστηρά όρια, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει διαμερίσματα με πολλαπλές όψεις, σωστό προσανατολισμό και φυσικό αερισμό.
Το συγκρότημα περιλαμβάνει δύο βασικές τυπολογίες διαμερισμάτων, δύο και τριών υπνοδωματίων. Η κουζίνα τοποθετείται στην είσοδο και λειτουργεί ως βασικός χώρος καθημερινής συνάντησης, ενισχύοντας την κοινωνική διάσταση της κατοίκησης χωρίς την ανάγκη πρόσθετων χώρων. Τα γωνιακά μπαλκόνια, σε συνδυασμό με τα γωνιακά ανοίγματα, επιτρέπουν την ευέλικτη χρήση του χώρου, επεκτείνοντας την κατοίκηση προς το ύπαιθρο κατά τους θερινούς μήνες. Οι κοινόχρηστοι χώροι, είτε ημιυπαίθριοι είτε διαμορφωμένοι με διαφανή υλικά, ενισχύουν τη φωτεινότητα και τη συνέχεια των χώρων με οικονομικά μέσα.
Η επιλογή των υλικών επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από την ανάγκη εξασφάλισης χαμηλού κόστους κατασκευής, χωρίς ωστόσο να υποβαθμίζεται η αρχιτεκτονική ποιότητα και η εμπειρία του χώρου.
Η χρήση υαλότουβλων συμβάλλει στη διάχυση του φυσικού φωτός, ενώ μεταλλικά στοιχεία σκίασης βελτιώνουν τις περιβαλλοντικές επιδόσεις του κελύφους. Επιλεγμένες εφαρμογές εμφανoύς σκυροδέματος προσδίδουν ρυθμό και υλικότητα χωρίς επιπλέον κόστος επένδυσης.
Συνολικά, το έργο αναδεικνύει πώς μέσα από στοχευμένες και συνεπείς επιλογές, είναι δυνατή η παραγωγή αρχιτεκτονικής αξίας με οικονομία μέσων και καθαρότητα στη σύνθεση, με στόχο την δημιουργία νέων υποδειγμάτων δίκαιης και αξιοπρεπούς κατοίκησης.
Στοιχεία έργου
Τίτλος έργου 24 κοινωνικές κατοικίες
Τυπολογία Αρχιτεκτονική, Συγκρότημα Κατοικιών
Οργανωτική Αρχή Kυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης
Διάκριση 1ο Βραβείο
Τοποθεσία Λάρνακα, Κύπρος
Κατάσταση Υλοποιημένη, 2025
Επιφάνεια οικοπέδου 2.300 m2
Συνολική επιφάνεια 3.800 m2
Αρχιτεκτονική anagram architecture
Ομάδα Αρχιτεκτόνων Μαρίνα Κουνάβη, Jan Kudlicka (atelier gram), Anne-Sereine Tremblay (atelier gram)
Ομάδα Μελέτης Μαρίνα Κουνάβη, Jan Kudlicka (atelier gram), Anne-Sereine Tremblay (atelier gram) Κωνσταντίνα Λώλα, Λιάνα Σοφιάδη, Ματθαίος Ζαρμπής
Τοπικός Αρχιτέκτονας Noa Architects
Στατική Μελέτη A. Antoniou Engineers
Μηχανολογική Μελέτη Katsambas & Christoforou
Ηλεκτρολογική Μελέτη Eplan
Ενεργειακή Μελέτη Katsambas & Christoforou
Κατασκευή Gavriel Building & Civil Engineering
Φωτογραφία Creative Photo Room- Μαρία Ευθυμίου