Η τρίτη διοργάνωση των GRAIL AWARDS ολοκληρώθηκε, τη Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026, στην τελετή απονομής των βραβείων στο κατάμεστο αμφιθέατρο Ιωάννης Δεσποτόπουλος του Ωδείου Αθηνών. Ο θεσμός των Βραβείων Αρχιτεκτονικής, Εσωτερικών Χώρων και Φωτισμού GRAIL, σε παραγωγή Βασίλη Μπαρτζώκα και Δημήτρη Φακίνου, ένωσε την εγχώρια δημιουργική σκηνή, στοχεύοντας σταθερά και σθεναρά, στην εξωστρέφεια της ελληνικής αρχιτεκτονικής εντός και εκτός συνόρων.
Η εργασία «Χωρικές Ραφές στο Άκρο | Μια διαδρομή μέσα από θραύσματα μνήμης στο Βορρά της Καρπάθου», των Κορωναίου Ναταλία, Φωτόπουλου Μάριου και Φωτόπουλου Ξάνθιππου με επιβλέπουσα την Σοφία Τσιράκη, έλαβε βραβείο στην κατηγορία Φοιτητικές εργασίες της ενότητας Αρχιτεκτονική των GRAIL Awards 2026. Το έργο διερευνά την ενεργοποίηση του βόρειου τμήματος της Καρπάθου μέσω ενός δικτύου πεζοπορικών και θαλάσσιων διαδρομών. Τέσσερις σταθμοί και επιλεγμένες χωρικές παρεμβάσεις συνθέτουν ένα βιωματικό ταξίδι μνήμης, γνώσης και στοχασμού, όπου ο τόπος καθοδηγεί τον σχεδιασμό.
Η εργασία προτείνει την ενεργοποίηση και ανάδειξη του βόρειου τμήματος της Καρπάθου μέσω ενός δικτύου υφιστάμενων, αλλά και νέων πεζοπορικών και ακτοπλοϊκών διαδρομών. Τέσσερις βασικοί σταθμοί —Αυλώνα, Βρουκούντα, Τρίστομο και Σαρία— συγκροτούν μια ενιαία χωρική αφήγηση, μετατρέποντας την πορεία σε εμπειρία ανακάλυψης και αναστοχασμού.
This study proposes the activation of northern Karpathos through a network of existing and new hiking and coastal routes. Four key nodes—Avlona, Vroukounta, Tristomo, and Saria—form a unified spatial narrative, transforming movement into an experience of exploration and reflection.
Κεντρικό στοιχείο της μελέτης είναι η συστηματική ανάλυση του τόπου, η οποία οδηγεί στη δημιουργία ενός «λεξικού του τόπου» που μετατρέπει τα μορφολογικά χαρακτηριστικά σε συνθετικά εργαλεία και ενισχύει την κατανόηση και ανάδειξη της τοπικής ταυτότητας.
A core element of the study is the systematic site analysis, leading to the creation of a “landscape dictionary” that transforms morphological features into design tools and enhances the understanding of local identity.
Tο ταξίδι οργανώνεται σε τέσσερις βασικές στάσεις, με αφετηρία την Αυλώνα. Πρόκειται για έναν αγροτικό οικισμό περίπου 200 αγροικιών με αλώνια και στάβλους, χτισμένος στην ανατολική πλευρά μιας εύφορης κοιλάδας.
The journey is structured around four main stops, beginning with Avlona, a rural settlement of approximately 200 farmhouses with threshing floors and stables, built along the eastern side of a fertile valley.
Βασικό χαρακτηριστικό του οικισμού είναι η αυστηρή γραμμή του δρόμου που χωρίζει τις κατοικίες από το πλήθος των χωραφιών, αλλά και τα πολλαπλά κυκλικά αλώνια που εμφανίζουν οι κατοικίες.
A defining feature of the settlement is the strict linear road that separates the residences from the surrounding fields, as well as the numerous circular threshing floors associated with the houses.
Το «αλώνι»
Η απουσία μιας κεντρικής πλατείας και ενός σαφούς σημείου εκκίνησης των διαδρομών οδήγησε στη διαμόρφωση της πρώτης συνθετικής πρότασης: ενός υπαίθριου κυκλικού αμφιθεάτρου που δεν απομονώνεται από τον οικισμό, αλλά συνομιλεί μαζί του, λειτουργώντας ως νέο τοπόσημο. Η σύνθεση βασίζεται στη διάσπαση και περιστροφή της αρχέτυπης μορφής του αλωνιού, ώστε οι κερκίδες να ανοίγονται προς το χωριό.
The absence of a central square and a clear starting point for the walking routes led to the first design proposal: an open-air circular amphitheater that does not turn away from the village, but instead engages in dialogue with it, functioning as a new landmark. The design is based on the fragmentation and rotation of the archetypal threshing floor form, allowing the seating to open towards the settlement.
Oι κερκίδες αναδύονται σταδιακά από το έδαφος, δημιουργώντας την αίσθηση ότι αποτελούν φυσική του συνέχεια, ενώ στο υπέδαφος ενσωματώνεται δεξαμενή συλλογής όμβριων υδάτων για την άρδευση των καλλιεργειών.
The seating gradually emerges from the ground, creating the impression that it has grown from the landscape itself, while an underground rainwater collection tank supports the irrigation of nearby fields.
Μετά την Αυλώνα, η διαδρομή οδηγεί στη Βρουκούντα, μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Καρπάθου. Χτισμένη πάνω σε λαξευτούς τάφους και σε μεγάλο υψόμετρο, διατηρεί τμήματα οχυρωματικού τείχους του 4ου αι. π.Χ.
After Avlona, the route leads to Vroukounta, one of the oldest cities of Karpathos. Built above carved tombs and at high altitude, it preserves parts of a 4th-century BC fortification wall.
Μέσα στο βραχώδες έδαφος εντοπίζονται τάφοι σαν κερύθρες πολλών διαφορετικών τύπων.
Within the rocky terrain, tombs resembling beehives of various types can be found.
Το «ίχνος»
Η επίσκεψη στην περιοχή ανέδειξε τον αρχαιολογικό θησαυρό αλλά και την έλλειψη ενός χώρου ενημέρωσης για την αρχαία πόλη. Η πρόταση δημιουργεί ένα πέρασμα μέσα στον βράχο, όπου ο επισκέπτης μπορεί να καθίσει και να ακούσει τη σιωπή της φύσης. Σχεδιάστηκε σε υπάρχουσα εσοχή με εκσκαφή, βασισμένη στον κανόνα στρέψης του Καναβού, εμπνευσμένη από τον τυπικό τάφο της Βρουκούντας, διαιρούμενο στη μέση για οπτική και συμβολική σύνδεση με τη νεκρόπολη.
The visit revealed a priceless archaeological treasure and the lack of an interpretive space. The proposal creates a passage carved into the rock, where visitors can sit and feel the silence of nature. Inspired by the typical tomb of Vroukounta, the design splits the tomb in half, establishing both a visual and symbolic connection with the necropolis.
Το φως καθοδηγεί το χώρο, με σχισμές που δημιουργούν παιχνίδι φωτός-σκιάς. Ο επισκέπτης προσκαλείται σε περισυλλογή για τη ζωή και τον θάνατο.
Light shapes the space through fissures that play with shadow. Visitors are invited to reflect on life and death.
Ακολουθώντας το μονοπάτι προς τη Σαρία και περνώντας το φυσικό λιμάνι του Τριστόμου, αποκαλύπτεται ο δίαυλος, το στενό που χωρίζει την Κάρπαθο από τη Σαρία. Εκεί βρίσκονται τα Παλάτια, η αρχαία Νίσυρος, με ίχνη ζωής από τη Νεολιθική και την Εποχή του Χαλκού. Οι επιβλητικοί βράχοι, άλλοτε ορμητήρια Σαρακηνών πειρατών, δεσπόζουν στο τοπίο.
Following the trail to Saria and passing the natural harbor of Tristomo, the narrow channel separating Karpathos from Saria comes into view. There lies Palatia, ancient known as Nisyros, with traces of life from the Neolithic and Bronze Age. Towering cliffs, once hideouts of Saracen pirates, dominate the landscape.
Βασικό σημείο εστίασης είναι το φαράγγι του Έντι, ένα απότομο και επιβλητικό φαράγγι μετά τον οικισμό Παλάτια, με έντονη κλίση, σπηλιές και αιχμηρούς βράχους. Η απομόνωση από τη σύγχρονη ζωή εντείνει τη σύνδεση με τη φύση και κάνει τον επισκέπτη μέρος της.
The island’s focal point is the Enti Gorge, a steep and dramatic gorge beyond Palatia, featuring sharp rock formations and numerous caves. Its isolation from modern life intensifies the connection with nature, immersing the visitor in the landscape.
Η «ρωγμή»
Τρίτη και τελευταία πρόταση είναι η «Ρωγμή» στην περιοχή του Δίαυλου: Ένας χώρος ενημέρωσης για τη Σαρία, τη χλωρίδα, την πανίδα και τον πολιτισμό της. Τοποθετείται απέναντι από το νησί, λίγο πριν την προβλήτα, ενισχύοντας τον χαρακτήρα της μετάβασης χωρίς να παρεμβαίνει στο ίδιο το νησί.
The third and final intervention is the “fissure” at Diavlos: an information space about Saria, its flora, fauna, and culture. It is located opposite the island, just before the pier, reinforcing the transitional character without impacting the island itself.
Το χωμάτινο μονοπάτι διασχίζει το έδαφος ανάμεσα σε κεκλιμένα τοιχεία. Σταδιακά χαμηλώνει, δημιουργώντας έναν προστατευμένο διάδρομο από τον άνεμο και τον γκρεμό. Το παιχνίδι φωτός και σκιάς διαμορφώνει μια μοναδική ατμόσφαιρα, ενισχύοντας τον βιωματικό χαρακτήρα της διαδρομής.
The existing path gradually descends, creating a sheltered space protected from strong winds and the steep cliff, with walls that shape a unique play of light and shadow, supporting the educational character of the route.
Ο χώρος λειτουργεί ως «ρωγμή» στο έδαφος, όπου το φως εισχωρεί σταδιακά, φωτίζοντας τις ενημερωτικές πινακίδες για τη Σαρία, χωρισμένες σε τρία βασικά τμήματα. Στο τέλος, το βλέμμα του επισκέπτη στρέφεται προς τη Σαρία, γνωρίζοντας πλέον τι τον περιμένει, με αμέσως επόμενο βήμα την ανακάλυψη της.
The space functions as a “fissure” in the ground, where light gradually penetrates, illuminating the informational panels about Saria, divided into three main sections. At the end of the exhibition, the visitor’s gaze is drawn to Saria, now informed and prepared, with the only remaining step being its discovery.
Οι προτάσεις εντάσσονται οργανικά στο τοπίο της βόρειας Καρπάθου, ενισχύοντας την εμπειρία του περιπατητή και αναδεικνύοντας την πολιτισμική αξία. Λειτουργούν ως χωρικές «ραφές» που ακολουθούν τα μονοπάτια και αποκαλύπτουν τον τόπο μέσα από την κίνηση. Βασίζονται σε τέσσερις αρχές: την
ενσωμάτωση στο έδαφος, την μεταβατικότητα, την αντιδιαμετρική τοποθέτηση και αυτονομία από οτιδήποτε τεχνητό.
The proposals are organically integrated into the landscape of northern Karpathos, enhancing the walking experience and highlighting cultural value. They act as spatial “seams” along the trails, revealing the place through movement. They are based on four principles: ground integration, transition, opposite placement, and autonomy.
Δημιουργήθηκε τέλος, ένα pocket map στο οποίο η μπροστινή όψη παρουσιάζει τη διαδρομή, τις κύριες στάσεις και τα βασικά τοπογραφικά χαρακτηριστικά, ενώ η πίσω όψη απεικονίζει λεπτομερώς το βόρειο τμήμα με ορόσημα, γεωμορφολογίες και ιστορικά σημεία ενδιαφέροντος. Ο χάρτης διατίθεται στους
επισκέπτες πριν την πεζοπορία και τυπώνεται σε βιοδιασπώμενο χαρτί, προάγοντας τη βιωσιμότητα.
A pocket map was created to enhance the hiking experience. The front side shows the route, main stops, and key topographical features, while the back provides a detailed view of the northern area, including landmarks, geomorphologies, and historical points of interest. The map is available to visitors before the hike and is printed on biodegradable paper, promoting sustainability.
Ενώ ο αρχικός στόχος της εργασίας ήταν η ανάδειξη του βόρειου τμήματος της Καρπάθου, εν τελεί μετατράπηκε στη δημιουργία ενός ταξιδιού εμπειρίας: μια διαδρομή μέσα από θραύσματα μνήμης, όπου ο επισκέπτης αφουγκράζεται, ενημερώνεται και βιώνει τον ζωντανό τόπο, καταλήγοντας σε ένα άγριο νησί υπό την κυριαρχία της φύσης. Η σύνθεση βασίστηκε σε αρχέγονες μορφές, με τον τόπο ως δάσκαλο και εμάς ως μεταφραστές του. Μια ιδέα όπου ο άνθρωπος σιωπά και ο τόπος αρχίζει να μιλά.
The original goal of highlighting northern Karpathos became a journey of experience: a path through fragments of memory, where visitors listen, learn, and feel the living place, ending on a wild island ruled by nature. The design draws from primary forms, with the land as the teacher and us as its translators. An idea where humans fall silent and the place begins to speak.
Facts & Credits
Τίτλος ΧΩΡΙΚΕΣ ΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΑΚΡΟ | ΜΙΑ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΘΡΑΥΣΜΑΤΑ ΜΝΗΜΗΣ ΣΤΟ ΒΟΡΡΑ ΤΗΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ
Τυπολογία Διπλωματική εργασία
Φοιτήτρια Κορωναίου Ναταλία, Φωτόπουλος Μάριος, Φωτόπουλος Ξάνθιππος
Επιβλέπουσα Τσιράκη Σοφία
Ημερομηνία παρουσίασης Σεπτέμβριος 2025
Σχολή Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών
READ ALSO: 3 κουζίνες σε 3 κλίμακες: αυτοεθνογραφικά αφηγήματα αρχιτεκτονικής και μαγειρικής | Ερευνητική εργασία της Εριέτας Καζάκου