Cistern: a water tight vessel collecting water for public use.
Museum: a culture tight vessel collecting signs from different cultures for public attendance.
HYPO by architects Maria Roumelioti and Konstantinos Stamou is the third-prize-winning proposal for the Reuse the Roman Cisterns – Fermo competition, envisioning the transformation of one of Italy’s largest Roman hydraulic complexes into a contemporary art museum. Rooted in the ancient Greek word hypo (“under” or “within”), the proposal explores the spatial condition of being inside. Emerging from the traces of the original opus signinum (=the ancient Roman lime mortar made with crushed terracotta aggregate), a reflective architectural skin reinterprets the historic waterline, transforming the cistern into an endless interior while preserving its defining condition as a vessel.
Κινστέρνα: Ένα στεγανό δοχείο – συλλέκτης νερού για δημόσια χρήση.
Μουσείο: Ένα μη διαπερατό δοχείο κουλτούρας – συλλέκτης σημείων διαφορετικών πολιτισμών για δημόσια παρατήρηση.
Το HYPO από τους αρχιτέκτονες Μαρία Ρουμελιώτη και Κωνσταντίνο Στάμου είναι η πρόταση που απέσπασε το 3ο βραβείο στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό Reuse the Roman Cisterns – Fermo, με αντικείμενο τη μετατροπή ενός από τα μεγαλύτερα σωζόμενα ρωμαϊκά υδραυλικά συγκροτήματα της Ιταλίας σε μουσείο σύγχρονης τέχνης. Με αφετηρία την αρχαιοελληνική λέξη «υπό», η πρόταση διερευνά τη χωρική συνθήκη του «εντός». Μια ανακλαστική αρχιτεκτονική επιδερμίδα, που προκύπτει από τα ίχνη του opus signinum (=αρχαίου Ρωμαϊκού υδραυλικού κονιάματος με θραυσμένο κεραμικό αδρανές), επανερμηνεύει την ιστορική στάθμη του νερού, μετασχηματίζοντας την κινστέρνα σε ένα ατέρμονο εσωτερικό και διατηρώντας τη συνθήκη της ως στεγανού δοχείου.
The boundaries are rather perceptible in both cases. The state of “inside” is clearly defined. Immersed within. Hypo.
Deriving from the ancient Greek “υπό”, the word Hypo composes the conceptual foundation of the proposal’s narrative. Indicating the state of being under a certain instance, under a certain limit or within a situation, the etymological approach unconceals a spatial condition defined on being inside in and along with. While dividing at first glance, Hypo unfolds an infinite array of possibilities, with elements referring or pointing to each other.
Τα όρια είναι ιδιαίτερα εμφανή και στις δύο συνθήκες. Η κατάσταση «μέσα» είναι αυστηρά ορισμένη. Εμβύθιση. Υπό.
Προερχόμενο από το αρχαιοελληνικό “ὑπό”, ο όρος θεμελιώνει εννοιολογικά το αφήγημα της πρότασης. Υποδεικνύοντας τη κατάσταση του κάτω από μία οντότητα αλλά και εντός ενός συμπεριέχοντος, η ετυμολογική προσέγγιση αναδεικνύει μία χωρική συνθήκη που ορίζεται από το “μέσα σε” και το “μαζί με”. Αν και διαχωριστική σε πρώτη ανάγνωση, η λέξη Υπό εκδιπλώνει μία απειρότητα δυνατοτήτων, χαρακτηριζόμενη από αλληλοαναφορικότητες οντοτήτων.
Hypo is more than a location prefix: its vastness inspires an architectural gesture flowing within the interior space and raising a whole new world lying to be explored.
Πρόκειται για πολλά παραπάνω από μία πρόθεση: η απεραντοσύνη του αποτελεί έμπνευση για μία αρχιτεκτονική χειρονομία η οποία ρέει εντός του χώρου, εγείροντας έναν ολόκληρο κόσμο προς ανακάλυψη.
The proposed intervention is born from the traces of the existing hydraulic plastering (opus signinum) that reached a certain level, so that the water could be kept inside the cistern (a skin between the water and the structure, creating the vessel). A new reflective skin, reaching once again a certain top level, destabilizes the rigid structure of the existing rooms, creating the sense of an endless interior while preserving at the same time the condition of the tight vessel, reinterpreting the plastering’s traces, properties and form.
Η προτεινόμενη παρέμβαση γεννιέται από τα ίχνη του υδραυλικού κονιάματος (opus signinum) το οποίο τηρεί μία συγκεκριμένη στάθμη στέψης, μία άμεση αναφορά στη στάθμη του νερού του ίδιου. Ουσιαστικά μιλάμε για μία επιδερμίδα μεταξύ της δομής και του νερού, η οποία προσδίδει και τον χαρακτήρα του “στεγανού δοχείου”. Έτσι, μία ανακλαστική επιφάνεια η οποία έχει μία ενιαία στάθμη στέψης και πάλι, αποσταθεροποιεί την αυστηρή δομή των τριάντα υφιστάμενων θαλάμων, δημιουργώντας την αίσθηση ενός ατελούς εσωτερικού τη στιγμή που διατηρεί την εννοιολογία του στεγανού δοχείου, επανερμηνεύοντας τα ίχνη και τις ιδιότητες του υδραυλικού κονιάματος.
The cistern, programatically, is organized by a circulation cross, drawn by the central of the three longitudinal series of rooms and the vertical axis of rooms that starts from the entrance. Located on the one side of the vertical axis is the permanent exhibition while on the other side lies the space for temporary exhibitions. Everything is created from this one material: flooring, walls (up to the selected level), seating equipment, reception desk, exhibition infrastructure (either fixed or moving) etc.
The element of collecting remains but with new, infinite, ever forming content. Boundaries forming a limitless space.
Η παρέμβαση οργανώνεται λειτουργικά γύρω από έναν σταυρό κυκλοφορίας, ο οποίος σχηματίζεται από τη μεσαία από τις τρεις διαμήκεις σειρές δωματίων και τον κατακόρυφο άξονα δωματίων που ξεκινά από την είσοδο. Στη μία πλευρά του κατακόρυφου άξονα χωροθετείται η μόνιμη έκθεση, ενώ στην άλλη βρίσκεται ο χώρος για τις περιοδικές εκθέσεις.
Ή νέα χωρική σύνθεση κατασκευάζεται από ένα και μόνο ανακλαστικό υλικό(με σαφή αναφορά στο υδάτινο στοιχείο του τότε) : δάπεδα, τοίχοι (έως το επιλεγμένο ύψος), καθίσματα, γκισέ υποδοχής, εκθεσιακές υποδομές (σταθερές ή κινητές) κ.ά. Το υλικό αυτό εφάπτεται στην επιφάνεια του υφιστάμενου υδραυλικού κονιάματος, όχι με πρόθεση αντικατάστασής του, αλλά ως μέσο επαναπροσδιορισμού και ανάδειξής του.
Η έννοια της συλλογής εξακολουθεί να αποτελεί τον πυρήνα, αλλά το περιεχόμενό της διαφορίζεται διαρκώς, γίνεται πλέον άπειρο και αενάως αναδυόμενο. Το όριο πλέον συγκροτεί έναν νέο χώρο δίχως όρια.
Βιογραφικά
Η Μαρία Ρουμελιώτη και ο Κωνσταντίνος Στάμου είναι Αρχιτέκτονες Μηχανικοί και υποψήφιοι διδάκτορες στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ). Έχουν ολοκληρώσει μεταπτυχιακές σπουδές στο πρόγραμμα «Έρευνα στην Αρχιτεκτονική: Σχεδιασμός – Χώρος – Πολιτισμός» του ΕΜΠ, ενώ η Μαρία Ρουμελιώτη είναι επίσης απόφοιτος του Τμήματος Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Πατρών. Το ερευνητικό τους έργο αναπτύσσεται στο πεδίο της αρχιτεκτονικής θεωρίας και του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, μέσα από διεπιστημονικές προσεγγίσεις που συνδέουν την αρχιτεκτονική με τη φιλοσοφία, τα μαθηματικά, την ανθρωπολογία και τη θεωρία του χώρου. Η Μαρία Ρουμελιώτη ερευνά τις εννοιολογικές και θεωρητικές σχέσεις μεταξύ μαθηματικών, φιλοσοφίας και αρχιτεκτονικής, με επίκεντρο την έννοια της πολλαπλότητας (manifold). Ο Κωνσταντίνος Στάμου διερευνά τις χωρικές εκφάνσεις της καταστροφής και της συνέχειας, με έμφαση στη βραζιλιάνικη πολιτισμική εμπειρία του τελετουργικού κανιβαλισμού. Παράλληλα, διατηρούν ενεργή επαγγελματική δραστηριότητα, συμμετέχοντας στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την έρευνα αρχιτεκτονικών έργων και διαγωνισμών. Το έργο τους συνδυάζει τη θεωρητική έρευνα με την αρχιτεκτονική πράξη, εξερευνώντας νέες μεθοδολογίες και κριτικές προσεγγίσεις για την κατανόηση και τον μετασχηματισμό του σύγχρονου χώρου, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη σχέση θεωρίας, σχεδιασμού και κατασκευής.
Τα τελευταία έξι χρόνια, η Μαρία Ρουμελιώτη δραστηριοποιείται επαγγελματικά ως μέλος της ομάδας της Façade, ενώ ο Κωνσταντίνος Στάμου τα τελευταία πέντε χρόνια δραστηριοποιείται ως μέλος της RCTECH, συμμετέχοντας στον σχεδιασμό και την υλοποίηση αρχιτεκτονικών έργων.
Facts & Credits
Title HYPO
Typology Architecture competition on the reuse of the Roman Cisterns of Fermo (FM)
Year 2026
Organiser Reuse Italy
Distinction 3rd Prize
Location Fermo, Italy
Design Team M. Roumelioti, K. Stamou
Text by the authors
This project was submitted to Archisearch through the “Submit a Story” feature, where architects, designers, and creatives are invited to share their work for publication.